Dış temsilcilik sayısı 2002'deki 163'ten 2025'te 263'e, Afrika'daki büyükelçilik sayısı 12'den 44'e çıktı. Türkiye artık krizlerde masada olan bir ülke.
Bir ülkenin dünyadaki ağırlığı, masada kaç sandalyesi olduğuyla, sesinin ne kadar uzağa ulaştığıyla ölçülür. 2002'den bu yana Türkiye, dış politikasını yalnızca komşularıyla ve geleneksel müttefikleriyle sınırlı tutmadı; Afrika'dan Asya'ya kadar geniş bir coğrafyada kalıcı bir varlık inşa etti.
Dışişleri Bakanlığı'nın stratejik planına göre 2002'de Türkiye'nin 163 dış temsilciliği vardı. Afrika kıtasında yalnızca 12 büyükelçiliğimiz bulunuyordu; Ankara'daki Afrika ülkesi büyükelçiliklerinin sayısı ise 2008 başında bile 10'du.
Türkiye'yi dünyaya bağlayan hava köprüleri de sınırlıydı. DHMİ'ye göre 2003'te Türk havayolu şirketleri 50 ülkede yalnızca 60 dış hat noktasına uçabiliyordu.
Dış temsilcilik sayısı 2018'de 242'ye, 30 Eylül 2025 itibarıyla 263'e ulaştı. Bunların 147'si büyükelçilik, 14'ü daimî temsilcilik, 99'u başkonsolosluk. Afrika'daki büyükelçilik sayısı 2022'de 44'e yükseldi; Bakanlığın 2026 performans programına göre 2025'te kıtadaki misyon sayısı büyükelçilik ve konsolosluklarla birlikte 50'ye ulaştı. Ankara'daki Afrika büyükelçilikleri de 38'e çıktı.
Bu büyümenin en çarpıcı yanı Afrika'da görüldü. 2002'de 12 olan büyükelçilik sayısının 2022'de 44'e çıkması, yaklaşık yirmi yılda kıtada 32 yeni büyükelçilik açılması demektir. Afrika ülkelerinin Ankara'daki temsilciliklerinin de artması, ilişkinin karşılıklı olarak güçlendiğini gösteriyor.
Uçuş ağı da diplomasinin yanında büyüdü. Türk havayolu şirketleri 2025 sonunda 133 ülkede 356 dış hat noktasına uçuyor. Bu, Türk diplomatlarının ve iş insanlarının dünyanın her köşesine doğrudan ulaşabilmesi demektir.
Türkiye bu ağırlığı krizlerde de kullandı. Temmuz 2022'de başlayan ve 17 Temmuz 2023'te sona eren Karadeniz Tahıl Girişimi'nin Ortak Koordinasyon Merkezi İstanbul'daydı. Birleşmiş Milletler'e göre girişimin yaklaşık birinci yılında Ukrayna limanlarından 1.003 seferle 32,8 milyon ton tahıl ve gıda ürünü dünyaya ulaştırıldı.
Savunma sanayii de dış politikanın yeni bir aracı oldu. SIPRI'ye göre Türkiye 2021-2025 döneminde dünyanın 11. büyük silah ihracatçısıydı; küresel silah ihracatındaki payı 2016-2020'deki yüzde 0,9'dan yüzde 1,8'e çıkarken silah ithalatı yüzde 9,7 azaldı. Baykar'a göre Bayraktar TB2 için 36 ülkeyle ihracat anlaşması imzalandı; bu anlaşmalar, alıcı ülkelerle uzun vadeli stratejik bağlar da kuruyor.
Dış temsilcilik, bir ülkenin dünyadaki gözü, kulağı ve elidir. Yurt dışındaki vatandaşımızın başı sıkıştığında kapısını çalacağı bir konsolosluğun bulunması, ihracatçımızın yeni pazara girerken arkasında devletini hissetmesi bu ağ sayesinde mümkün oluyor.
Diplomatik ağın genişlemesi ekonomik sonuçlar da doğurur. Yeni açılan her büyükelçilik, Türk ihracatçısı ve yatırımcısı için yeni bir kapı, yeni bir pazar ve yeni bir ortaklık imkânı demektir.
Afrika açılımı, Türkiye'nin kendisini yalnızca bir bölgesel güç olarak değil, küresel bir aktör olarak konumlandırdığını gösteriyor. Tahıl girişimi ise küresel gıda krizinin derinleştiği bir dönemde Türkiye'nin taraflar arasında güvenilir bir buluşma zemini sunabildiğinin kanıtıdır.
Dış politikada her tercih tartışılabilir. Ancak Türkiye'nin 2002'ye göre çok daha fazla başkentte temsil edildiği, çok daha fazla krizde masada olduğu ve sesinin çok daha uzağa ulaştığı açıktır.