İHA/SİHA, savaş uçakları, kara ve deniz sistemleri, füze ve hava savunma projeleri.
Türk savunma sanayii, son yirmi yılda dışa bağımlı bir yapıdan ihracatçı bir sektöre dönüştü. SSB verilerine göre savunma ve havacılık ihracatı 2002'deki 248 milyon dolardan 2025'te 10,05 milyar dolara ulaştı (cari dolar).
Yerlilik oranı yüzde 20 civarından yüzde 80'in üzerine çıktı. Yürütülen savunma projesi sayısı 2002'deki 62'den 2025'te 1.400'ün üzerine, sektördeki firma sayısı ise 56'dan 4 binin üzerine yükseldi.
Bu bölümde İHA ve SİHA'lardan KAAN'a, milli gemilerden hava savunma sistemlerine Türk savunma sanayiinin ürünlerini ve dönüşümün rakamlarını inceliyoruz.
AKSUNGUR, TUSAŞ'ın yüksek faydalı yük kapasiteli, 50 saate kadar havada kalabilen insansız hava aracı sistemidir. Kasım 2023'te milli TEI-PD170 motoruyla uçarak 41 saat havada kaldı.
ANKA, TUSAŞ'ın orta irtifa uzun havada kalışlı (MALE) insansız hava aracı sistemidir. İlk uçuşunu 30 Aralık 2010'da yaptı, üreticiye göre 400.000 saati aşan uçuş süresine ulaştı ve Tunus ile Kazakistan'a ihraç edildi.
ANKA-3, TUSAŞ'ın uçan kanat yapılı, turbofan motorlu, düşük görünürlüklü insansız savaş uçağıdır. İlk uçuşunu 28 Aralık 2023'te yaptı; test süreci devam ediyor.
Bayraktar AKINCI, 6.000 kg azami kalkış ağırlığına ve 1.500 kg faydalı yük kapasitesine sahip çift turboprop motorlu taarruzi insansız hava aracıdır (TİHA). 29 Ağustos 2021'de envantere girdi; 16 ülkeyle ihracat anlaşması imzalandı.
Bayraktar KIZILELMA, turbofan motorlu, 8,5 ton azami kalkış ağırlıklı insansız savaş uçağıdır. İlk uçuşunu 14 Aralık 2022'de yaptı, 2026'da seri imalatına başlandı ve ilk 12 adetlik ihracat sözleşmesi imzalandı.
Baykar'ın geliştirdiği Bayraktar TB2, 700 kg azami kalkış ağırlıklı, 20 saati aşan havada kalış süresine sahip silahlı insansız hava aracıdır. Üreticiye göre 1 milyon 250 bin saati aşkın uçuş süresine ulaştı ve 36 ülkeyle ihracat anlaşması imzalandı.
Bayraktar TB3, kısa pistli gemilerden kalkış ve iniş için tasarlanmış katlanır kanatlı bir SİHA'dır. 19 Kasım 2024'te TCG Anadolu'nun kısa pistinden ilk kalkışını yaptı; 2026'da Kara Kuvvetleri envanterine alındı.
HÜRJET, TUSAŞ'ın tek motorlu, tandem kokpitli jet eğitim uçağıdır. İlk uçuşunu 25 Nisan 2023'te yaptı, seri üretimi sürüyor ve İspanya ile 30 uçaklık ihracat anlaşması imzalandı.
HÜRKUŞ, TUSAŞ'ın tandem oturma düzenli, tek motorlu turboprop temel eğitim uçağıdır. Ağustos 2013'te uçtu, 2016'da tip sertifikası aldı ve üreticiye göre EASA tip sertifikası alan ilk Türk uçağı oldu.
KAAN, SSB tarafından başlatılan ve TUSAŞ tarafından geliştirilen Milli Muharip Uçak'tır. İlk uçuşunu 21 Şubat 2024'te yaptı; Temmuz 2025'te Endonezya ile 48 adetlik satış sözleşmesi imzalandı.
T129 ATAK, Türk Silahlı Kuvvetlerinin taarruz helikopteri ihtiyacı için milli kabiliyetlerle geliştirilmiş helikopterdir. 2014'ten beri Kara Kuvvetleri envanterinde; Filipinler ve Nijerya'ya teslim edildi.
T625 GÖKBEY, TUSAŞ'ın özgün olarak geliştirdiği genel maksat helikopteridir. İlk uçuşunu 6 Eylül 2018'de yaptı; ilk helikopter 29 Ekim 2024'te Jandarma Genel Komutanlığına teslim edildi.
ALTAY Ana Muharebe Tankı, 9 Kasım 2018'de SSB ile BMC arasında imzalanan seri üretim sözleşmesiyle üretiliyor. İlk tank 28 Ekim 2025'te Türk Silahlı Kuvvetlerine teslim edildi.
KİRPİ, BMC'nin mayına karşı korumalı zırhlı araç ailesidir. Türkiye'nin yanı sıra basında yer alan bilgilere göre Tunus, Katar ve Somali gibi ülkelere ihraç edildi.
PARS, FNSS'nin tekerlekli zırhlı muharebe aracı ailesidir. Malezya'ya ihraç edildi, Umman'a 172 araç teslim edildi; PARS ALPHA ilk kez Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine giriyor.
T-155 FIRTINA, 155 mm/52 kalibre kundağı motorlu obüstür. 2004'ten bu yana Kara Kuvvetleri Komutanlığı envanterinde bulunuyor; üreticiye göre menzili 40 km'yi aşıyor.
VURAN, BMC'nin mayına ve balistik tehditlere karşı korumalı 4x4 taktik tekerlekli zırhlı aracıdır; 9 kişi taşıyabiliyor, 107 mm roketatar ve 120 mm havan sistemli versiyonları bulunuyor.
MİLGEM, Türkiye'nin milli imkânlarla tasarlayıp inşa ettiği savaş gemisi programıdır. İlk Ada sınıfı korvet TCG Heybeliada 2011'de, ilk İstif sınıfı fırkateyn TCG İstanbul 19 Ocak 2024'te hizmete girdi.
Reis sınıfı, havadan bağımsız tahrik sistemine (AIP) sahip 6 yeni tip denizaltının Gölcük Tersanesi Komutanlığı'nda azami yerli katkıyla inşa edildiği projedir. İlk gemi PİRİREİS'in 24 Ağustos 2024'te hizmete girmesi planlanmıştı.
TCG Anadolu, Sedef Tersanesi ana yükleniciliğinde inşa edilen çok maksatlı amfibi hücum gemisidir. 10 Nisan 2023'te Türk donanmasının hizmetine girdi ve SİHA gemisi olarak tanıtıldı.
ULAQ, ARES Tersanesi ve Meteksan Savunma'nın geliştirdiği silahlı insansız deniz aracıdır. Mayıs 2021'de füze atışı yaptı; Ekim 2024'te Katar ile Türkiye'nin ilk insansız deniz aracı ihracat sözleşmesi imzalandı.
Çelik Kubbe, farklı katmanlardaki hava savunma sistemlerini yapay zekâ destekli komuta kontrol yazılımıyla tek sistem gibi çalıştırmayı amaçlayan entegre mimaridir. İlk 47 araçlık, 460 milyon dolarlık teslimat 27 Ağustos 2025'te yapıldı (cari dolar).
HİSAR, askerî üs, liman, tesis ve birlikleri uçak, seyir füzesi ve İHA tehditlerine karşı koruyan alçak (HİSAR-A) ve orta (HİSAR-O) irtifa hava savunma füze ailesidir. Her iki sistem de TSK'ya teslim edildi.
KORKUT, ASELSAN'ın 35 mm çift namlulu, hareket hâlinde atış yapabilen kundağı motorlu namlulu hava savunma sistemidir. Seri üretim teslimatları Mart 2019'da başladı.
SİPER, ASELSAN'ın uzun menzilli bölge hava ve füze savunma sistemidir. Üreticiye göre SİPER 1'in menzili 70 km'yi, SİPER 2'ninki 150 km'yi aşıyor; ilk sistem Ağustos 2025'te Çelik Kubbe kapsamında teslim edildi.
ATMACA, hücumbot, korvet ve fırkateynlerde kullanılabilen, üreticiye göre 250 km menzilli milli gemisavar füzesidir. Basında yer alan bilgilere göre Endonezya ile 45 füzelik sözleşme imzalandı.
ÇAKIR, ROKETSAN'ın hava, kara ve deniz platformlarından atılabilen, yerli KTJ-1750 turbojet motorlu çok maksatlı seyir füzesidir. Üreticiye göre menzili 150 km'yi aşıyor.
SOM, hava savunma sistemlerinin menzili dışından kara ve deniz hedeflerine karşı havadan atılan seyir füzesidir. Üreticiye göre 250 km menzile sahip; SOM-A ve SOM-B1 envantere girdi.
TAYFUN, ROKETSAN'ın geliştirdiği kısa menzilli balistik füze sistemidir. İlk test atışı 18 Ekim 2022'de Rize-Artvin Havalimanı'ndan yapıldı; Blok-2'nin seri üretimi sürüyor.
2002'de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatı 2025'te SSB verilerine göre 10,05 milyar dolara ulaştı. Ciro, proje sayısı, yerlilik ve uluslararası sıralamalarla dönüşümün bilançosu (cari dolar).
Bayraktar TB2'den insansız savaş uçağı KIZILELMA'ya, ANKA'dan ANKA-3'e uzanan Türk insansız hava aracı programlarının kilometre taşları, ihracat başarıları ve sektör verileri.
Milli Muharip Uçak KAAN, 21 Şubat 2024'te ilk uçuşunu yaptı ve Temmuz 2025'te Endonezya ile 48 adetlik satış sözleşmesine konu oldu. KAAN'ın kilometre taşları ve onu mümkün kılan havacılık birikimi.
Milli korvet ve fırkateynlerden amfibi hücum gemisi TCG Anadolu'ya, AIP'li Reis sınıfı denizaltılardan silahlı insansız deniz aracı ULAQ'a Türk deniz platformlarının tarihleri ve ihracatları.
Alçak irtifada KORKUT, orta irtifada HİSAR, uzun menzilde SİPER: Türkiye'nin milli hava savunma sistemleri ve bunları tek çatı altında birleştiren Çelik Kubbe'nin 27 Ağustos 2025'teki ilk teslimatı.
Türk savunma ürünleri 2024'te 180 ülkeye ihraç edildi. TB2'den KAAN'a, ATAK'tan PARS'a hangi ürünün hangi ülkeye satıldığını resmî açıklamalar ve basında yer alan bilgiler ayrımıyla derledik.
Savunma sanayiinde yerlilik oranı yüzde 20'den yüzde 83'e, Ar-Ge harcaması 49 milyon dolardan 2,62 milyar dolara, firma sayısı 56'dan 4 binin üzerine çıktı. Dışa bağımlılığı azaltan yerlileşmenin rakamları (cari dolar).
Savunma ve havacılık sektöründe doğrudan istihdam SASAD verilerine göre 2012'deki 33 binden 2023'te 91 bine çıktı; SSB Başkanı 2026'da 135 bini aşan istihdamdan söz ediyor. Firmalar ve dünya sıralamasındaki Türk şirketleri.