Yurt dışı seçmen rehberi
Yurt dışında yaşıyorsan nasıl oy kullanırsın, kaydını nereden kontrol edersin, adresini nasıl güncellersin? Yurt dışı oylamanın kısa tarihi ve gurbetteki vatandaşlara yönelik hizmetler. Bilgiler YTB'nin seçim rehberi ve YSK verilerine dayanır; 2028 için kesin tarihler YSK takviminde ilan edilecek.
Adım adım
Kimler yurt dışı seçmenidir?
Türk vatandaşı olan, yerleşim yeri yurt dışında bulunan, seçim günü 18 yaşını dolduran ve yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı kişiler. (YTB, 2023 Yurt Dışı Seçim Rehberi)
Kaydını kontrol et
YSK'nın Yurt Dışı Seçmen Sorgulama sayfasından, e-Devlet'ten ya da 'Seçmen Sorgulama' mobil uygulamasından. Yurt dışı seçmenlere ayrıca seçmen kâğıdı gönderilmez. (YTB, 2023 Yurt Dışı Seçim Rehberi)
Adresini güncelle
Yurt dışında: en yakın konsolosluğa kimliğinle şahsen başvurup Adres Beyan Formu (Form B) doldurursun. Türkiye'deysen: nüfus müdürlüğüne pasaportunla başvurup onaylı formu ilçe seçim kuruluna teslim edersin. (YTB Seçim, Sıkça Sorulan Sorular)
e-Devlet ile adres beyanı
Yurt dışındaki adres beyanı e-Devlet üzerinden yapılamıyor; konsolosluğa şahsen başvurmak gerekiyor. Uygulama ayrıntıları temsilciliğe göre değişebilir, bulunduğun yerdeki konsolosluğun duyurularını takip et. (T.C. Los Angeles Başkonsolosluğu duyurusu (15.03.2023))
Nerede oy kullanırsın?
İki yol var: seçim döneminde bulunduğun ülkedeki dış temsilcilik ya da YSK'nın belirlediği sandık yerleri; ya da Türkiye'ye geliyorsan gümrük kapıları. Gümrükte oy için yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı olman yeterli; resmî fotoğraflı Türk kimlik belgesi (kimlik kartı, pasaport, sürücü belgesi) gerekir, yabancı ülke kimliği geçmez. (YTB Seçim, Sıkça Sorulan Sorular)
Mavi Kart sahipleri
Mavi Kart sahipleri seçimlerde oy kullanamaz. Mavi Kart, doğumla Türk vatandaşı olup izinle vatandaşlıktan çıkanlara ve altsoylarına verilir; seçme-seçilme ve askerlik dışındaki hakların çoğunu tanır. (Dışişleri Bakanlığı, Mavi Kart)
Yurt dışında oy: 2014'ten bugüne
Yurt dışındaki vatandaşlar ilk kez 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanı seçiminde bulundukları ülkede sandığa gitti; bunu mümkün kılan kanun değişikliği 18 Mayıs 2012'de yürürlüğe girmişti. (Anadolu Ajansı (15.02.2019))
| Seçim | Kayıtlı seçmen | Katılım | Not |
|---|---|---|---|
| 2014 Cumhurbaşkanı seçimi | 2.798.726 | %18,94 | Gümrük dahil. Temsilciliklerde %8,25. (Anadolu Ajansı (09.05.2023)) |
| Haziran 2015 genel seçimi | 2.866.979 | %36,8 | Temsilcilik %32,5 + gümrük %4,34 (toplam tarafımızca hesaplandı). (TRT Haber (23.05.2018)) |
| Kasım 2015 genel seçimi | 2.899.069 | %44,8 | Temsilcilik %40,01 + gümrük %4,78 (toplam tarafımızca hesaplandı). (TRT Haber (23.05.2018)) |
| 2017 halkoylaması | 2.972.676 | %47,9 | Temsilcilik %44,6 + gümrük %3,32 (toplam tarafımızca hesaplandı). (TRT Haber (23.05.2018)) |
| 2018 seçimleri | — | %50,9 | 60 ülkede 123 temsilcilik, 3.386 sandık. (Anadolu Ajansı (09.05.2023)) |
| 14 Mayıs 2023 (1. tur) | 3.423.759 | %53,7 | Temsilciliklerde 1.691.287 kişi (%49,4) ve gümrüklerde 148.183 kişi oy kullandı; toplam oran tarafımızca hesaplandı. 73 ülkede 151 temsilcilik ve 16 merkezde 5.114 sandık kuruldu. (YSK kesin sonuçları (TRT Haber)) |
| 28 Mayıs 2023 (2. tur) | — | %56,34 | Gümrük dahil 1.930.226 kişi oy kullandı. (Anadolu Ajansı (01.06.2023)) |
Katılım oranları dış temsilcilik ve gümrük kapılarında kullanılan oyların toplamıdır.
En çok seçmen olan ülkeler (2023)
| Ülke | Kayıtlı seçmen |
|---|---|
| Almanya | 1.501.152 |
| Fransa | 397.086 |
| Hollanda | 286.753 |
| Belçika | 153.443 |
| KKTC | 140.111 |
| ABD | 134.246 |
| Birleşik Krallık | 127.281 |
| Avusturya | 111.659 |
| İsviçre | 105.820 |
| Avustralya | 53.902 |
2023 askı dönemi kayıtlı seçmen sayıları (YSK verisi, 26 Nisan 2023). (Anadolu Ajansı, YSK verisi (26.04.2023))
Gurbetteki vatandaşlar için hizmetler
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB)
6 Nisan 2010'da 5978 sayılı Kanun'la kuruldu. Yurt dışındaki vatandaşlar, soydaş ve akraba topluluklar ve Türkiye Bursları ile gelen uluslararası öğrencilerle ilgili çalışıyor. YTB'ye göre Türk diasporası yaklaşık 7 milyon kişi (yalnız vatandaşlar değil). (YTB, Başkanlığımız)
Yurtdışı Vatandaş Rehberi
Nüfus, pasaport, vergi, sosyal güvenlik ve askerlik gibi konularda 1.500'den fazla soruya yanıt veren YTB rehberi. (YTB)
Konsolosluk işlemleri
konsolosluk.gov.tr üzerinden randevu alma, sorgulama ve iptal; doğum, evlilik, pasaport, askerlik, noterlik ve vatandaşlık işlemleri hakkında bilgi; 7/24 Konsolosluk Çağrı Merkezi. (Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşlemleri)
Dış temsilcilik ağı
Dışişleri Bakanlığı'nın yurt dışı teşkilatı 2020'de 248 temsilcilikten 2024'te 261'e çıktı. (Dışişleri Bakanlığı, 2024 İdare Faaliyet Raporu)
Sık sorulanlar
Yurt dışında oy kullanmak için nereye kayıt olmam gerekir?
Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı olmalısın. Yurt dışındaki adres beyanı konsoloslukta şahsen (Form B ile) yapılır, e-Devlet üzerinden yapılamaz. Kaydını YSK'nın Yurt Dışı Seçmen Sorgulama sayfasından kontrol edebilirsin.
Türkiye’ye gelirsem gümrükte oy kullanabilir miyim?
Evet. Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı olup seçim döneminde Türkiye'de bulunan seçmenler, YSK'nın belirlediği gümrük kapılarında oy kullanabilir (YTB Seçim SSS).
Mavi Kart sahipleri oy kullanabilir mi?
Hayır. Mavi Kart sahipleri seçimlerde oy kullanamaz (YTB Seçim SSS; Dışişleri Bakanlığı).
2023’te yurt dışında kaç seçmen vardı?
14 Mayıs 2023 seçiminde yurt dışında 3.423.759 kayıtlı seçmen vardı (YSK kesin sonuçları). En çok seçmen Almanya’daydı.