- Kategori
- Ulaşım
- Tür
- Ulaşım ve altyapı
- Durum
- Hizmette
- Başlangıç
- 18 Mart 2017
- Açılış
- 18 Mart 2022
- Maliyet
- 2.545.000.000 EUR (2022 fiyatlarıyla)
- Finansman modeli
- Yap-İşlet-Devret; yıllık 16.425.000 araç (günlük 45 bin) geçiş garantisi
- Yıllık kullanım
- 2.684.738 araç (2024; bazı kaynaklarda 2025 verisi olarak geçer), garanti 16.425.000 araç
Malkara-Çanakkale Otoyolu ile birlikte yatırım tutarı (Cumhurbaşkanı Erdoğan açıklaması, cari avro). Limak Holding yöneticisi maliyetin 3,1 milyar avroyu aştığını belirtti.
1915 Çanakkale Köprüsü, 2.023 metrelik orta açıklığıyla dünyanın en uzun orta açıklıklı asma köprüsüdür. Yan açıklıklar ve yaklaşım viyadükleriyle toplam uzunluğu 4.608 metre olan köprünün çelik kuleleri 318 metre yüksekliğindedir; tepe noktası 334 metreye ulaşır.
Temeli Çanakkale Zaferi'nin 102. yıl dönümünde, 18 Mart 2017'de atılan köprü, 18 Mart 2022'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından işletmeye açıldı. 45 metre genişliğindeki ikiz tabliye deniz seviyesinden yaklaşık 83 metre yüksekliktedir.
Köprü, 89 kilometre otoyol ve 12 kilometre bağlantı yolundan oluşan 101 kilometrelik Malkara-Çanakkale Otoyolu ile birlikte yap-işlet-devret modeliyle inşa edildi. Projeyi DAELIM, SK E&C, Limak Holding ve Yapı Merkezi ortaklığındaki ÇOK A.Ş. üstlendi. Köprünün 2034'te devlete devredilmesi planlanıyor.
Teknik özellikler
| Orta açıklık | 2.023 m (dünyanın en uzun orta açıklıklı asma köprüsü) |
|---|---|
| Toplam uzunluk | 4.608 m (yan açıklıklar ve yaklaşım viyadükleriyle) |
| Kule yüksekliği | 318 m çelik kule; 334 m tepe noktası |
| Tabliye | 45 m genişliğinde ikiz tabliye |
| Deniz seviyesinden yükseklik | yaklaşık 83 m |
| Otoyol | 89 km otoyol + 12 km bağlantı = 101 km (Malkara-Çanakkale) |
Proje öncesi ve sonrası
Öncesi
KGM'ye göre boğaz geçişi feribot beklemesiyle birlikte yaklaşık 1,5 ile 5 saat arasında sürüyordu.
Sonrası
Geçiş süresi 6 dakikaya indi; mevcut yola göre yaklaşık 40 kilometrelik kısalma sağlandı.
Ekonomik etkisi
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu Mart 2025'te, köprü ve Malkara-Çanakkale Otoyolu'nun yılda 24 milyar TL zaman ve 1,3 milyar TL yakıt olmak üzere toplam 25,3 milyar TL (nominal) tasarruf sağladığını ve karbon salınımını 81 bin ton azalttığını açıkladı.
Aşamalar
-
Temel atıldı (Çanakkale Zaferi'nin 102. yıl dönümü)
Kaynak: Bianet
-
Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından işletmeye açıldı
-
Devlete devrin planlandığı yıl
Kaynak: T24 (Türkiye Gazetesi aktarımı)
Eleştiriler
- Cumhuriyet'in 2025 tarihli haberine göre 2024'te garanti edilen 16.425.000 araca karşılık 2.684.738 araç geçti ve şirkete 281 milyon euro ödendi. Habere göre açılıştan bu yana Hazine'den 20,589 milyar TL aktarıldı ve otomobil geçiş ücreti 200 TL'den 795 TL'ye çıktı.
- Açılış döneminde bir CHP yetkilisi, pandemi öncesi günlük feribot geçişi 12.500 civarındayken günlük 45 bin araç garantisinin gerçekçi olmadığını savundu.
Resmî yanıt ve açıklamalar
Bakan Uraloğlu, köprü ve otoyolun yılda toplam 25,3 milyar TL tasarruf ve 81 bin ton karbon azaltımı sağladığını açıkladı. Yapı Merkezi yönetim kurulu başkanı ise inşaat için devletten ödeme yapılmadığını belirtti.
Dönemin Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu Aralık 2021'de, KÖİ/YİD modeliyle yapılan havayolu, karayolu ve denizcilik yatırımlarında 2024'te başa baş noktasına gelineceğini ve otoyol garanti ödemelerinin 2022'den itibaren düşüş eğilimine gireceğini açıkladı. Bu açıklama projeye özel değil, YİD garantilerine yönelik genel bir yanıttır.