- Kategori
- Ulaşım
- Tür
- Ulaşım ve altyapı
- Durum
- Hizmette
- Başlangıç
- 2004
- Açılış
- 29 Ekim 2013
- Maliyet
- 9.300.000.000 TL (2013 fiyatlarıyla)
- Finansman modeli
- Kamu yatırımı; dış kredi (JICA, Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası, Avrupa Yatırım Bankası)
- Kapasite
- Saatte 75 bin yolcu (proje hedefi)
- Yıllık kullanım
- 2025'te 220 milyondan fazla yolcu (Bakan Abdulkadir Uraloğlu); 12 yılda toplam 1 milyar 430 milyon yolcu
2013 itibarıyla beklenen toplam maliyet (nominal TL, basın kaynağı). Resmî maliyet kaynağına erişilemedi.
Marmaray, İstanbul'un iki yakasını Boğaz'ın altından raylı sistemle birleştiren, Gebze ile Halkalı arasında 76,6 kilometre uzunluğunda ve 43 istasyonlu bir banliyö demiryolu hattıdır. Hattın en derin noktası, Boğaz'ın altında 60,46 metreye inen tüp tüneldir.
Temeli 2004'te atılan projenin Ayrılık Çeşmesi-Kazlıçeşme kesimi 29 Ekim 2013'te açıldı. Gebze-Halkalı hattının tamamı ise 12 Mart 2019'da hizmete alındı. Proje, Japon Uluslararası İşbirliği Bankası (JICA), Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası ve Avrupa Yatırım Bankası kredileriyle finanse edilen bir kamu yatırımıdır.
Bugün hatta 54 tren seti ve 440 vagonla günde 287 sefer yapılıyor. Marmaray 12 yılda toplam 1 milyar 430 milyon yolcuya hizmet verdi ve 6 Ekim 2023'te günlük 703.594 yolcuyla rekor kırdı.
Teknik özellikler
| Hat uzunluğu | 76,6 km |
|---|---|
| İstasyon sayısı | 43 |
| Tüp tünel derinliği | 60,46 m |
| Günlük sefer | 287 (Halkalı-Gebze 148, Pendik-Ataköy 139) |
| Filo | 54 tren seti, 440 vagon |
| Kıtalar arası geçiş süresi | 4 dakika |
Proje öncesi ve sonrası
Öncesi
İki yaka arasında doğrudan raylı bağlantı yoktu. 2013 itibarıyla Gebze-Halkalı arası yolculuk 185 dakika sürüyordu.
Sonrası
Asya ile Avrupa arasındaki geçiş 4 dakikaya indi. Gebze-Halkalı süresinin yarı yarıya inmesi öngörüldü. Hatta günde 287 sefer yapılıyor; 2025'te 220 milyondan fazla yolcu taşındı.
Aşamalar
-
Temel atıldı
Kaynak: T24
-
Ayrılık Çeşmesi-Kazlıçeşme kesimi açıldı
Kaynak: Anadolu Ajansı
-
Gebze-Halkalı hattının tamamı hizmete alındı
Kaynak: Anadolu Ajansı
-
Günlük 703.594 yolcu rekoru
Kaynak: Anadolu Ajansı
Eleştiriler
- Boğaz geçişindeki tüp tünelin deprem anında sıvılaşabilecek zayıf zemin tabakalarına oturtulduğu eleştirildi.
- 2009'da bitmesi beklenen projenin, arkeolojik kazıların da etkisiyle 4 yıl gecikmesi ve ilk etapta yalnızca 13,5 kilometrelik kesimin açılması eleştiri konusu oldu.
Resmî yanıt ve açıklamalar
Proje yönetimi, zemin tabakalarının sıvılaşma riskine karşı özel donanımlı deniz ekipmanlarıyla iyileştirildiğini açıkladı.