Seçim yaklaşıyor · Takvimi, kuralları ve Erdoğan'ın adaylığına dair her şey
Milletin Adamı Rakamlarla Erdoğan Dönemi (2002–2026)

Çiftçilerimiz İçin: Tarımda 2002'den Bugüne Rakamlar ve Pratik Bilgiler

Çiftçiler için tarımın 2002'den bugüne rakamları: destekler, tarımsal hasıla, sulama, kredi, sigorta ve lisanslı depolar. ÇKS, TARSİM ve hibe başvuruları için resmî bağlantılar da burada. Girdi maliyetleri ve kuraklık gibi zorlukları da kaynaklarıyla yazdık.

Rakamlar

Tarımsal destek bütçesi

20021,8 milyar TL2025158,55 milyar TL

2025 rakamı, 135 milyar TL'lik destek bütçesine eklenen 23,55 milyar TL zirai don ödeneğiyle oluşan toplamdır; bu bütçeden yaklaşık 147,19 milyar TL üreticilere ödenmiştir. Tutarlar cari (enflasyondan arındırılmamış) TL'dir. (TRT Haber (05.05.2023); Milliyet / AA derlemesi (13.02.2026))

Tarımsal hasıla

200224,5 milyar dolar202474 milyar dolar

Bakanlığa göre Türkiye tarımsal hasılada 2002'de Avrupa'da 4., dünyada 12. sıradayken bugün Avrupa'da 1., dünyada 7. sıradadır. (Tarım ve Orman Bakanlığı (24.11.2025))

Tarım ve gıda ihracatı

202432,6 milyar dolar

Bakanlığa göre dış ticaret fazlası bir önceki yıla göre %57 artarak 10,8 milyar dolara ulaştı; Türkiye 186 ülkeye 2.218 çeşit ürün ihraç ediyor. (Tarım ve Orman Bakanlığı (24.11.2025))

Kapalı sistem sulama yatırımlarının payı

2002%62026%38

Bakan Yumaklı'ya göre hedef, 2030 yılına kadar bu oranı %45'lere çıkarmak. (DHA (08.10.2026))

Tarım sigortası (TARSİM) hasar tazminatı

2025 (Ekim itibarıyla)32,6 milyar TL

Aynı dönemde 2,8 milyon poliçe düzenlendi. Bakanlığa göre bir önceki yıl 3,3 milyon poliçe düzenlenmiş ve 12 milyar TL tazminat ödenmişti. (Tarım ve Orman Bakanlığı (24.11.2025))

Başvurular ve pratik bilgiler

Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydınızı yenileyin

Bitkisel üretim desteklerinden yararlanmak için o üretim yılında ÇKS'ye kayıtlı olmanız gerekir. Kayıt yenileme başvurusunu e-Devlet üzerinden yapabilir, ÇKS belgenizi yine e-Devlet'ten sorgulayabilirsiniz. Başvuru tarihleri her yıl Bakanlıkça duyurulur. (Tarım ve Orman Bakanlığı Batman İl Müdürlüğü (19.09.2024))

e-Devlet: ÇKS Kayıt Yenileme Başvurusu ›

Mazot ve gübre (temel destek) için ayrıca dilekçe gerekmez

Yeni destekleme modelinde temel destek; mazot maliyetinin %50'si ve gübre maliyetinin %25'idir. ÇKS'ye kayıtlı üreticiler bu destek için başvurmuş sayılır. Diğer destek kalemleri için kayıtlı olduğunuz il/ilçe tarım müdürlüğüne şahsen veya yasal temsilciniz aracılığıyla başvurmanız gerekir. (Tarım ve Orman Bakanlığı – Sorularla Yeni Destek Modeli)

Bakanlık: Sorularla Yeni Destek Modeli (PDF) ›

Ürününüzü ve hayvanınızı TARSİM ile sigortalatın

Devlet destekli tarım sigortasından ÇKS'ye kayıtlı üreticiler yararlanabilir. Sigorta priminin %50'si devlet tarafından karşılanır; bitkisel ürünlerde don teminatı priminin %66'sı desteklenir. Poliçeyi TARSİM'e yetkili sigorta şirketleri ve banka şubeleri aracılığıyla yaptırabilirsiniz. (Ziraat Bankası – Devlet Destekli Tarım Sigortaları)

TARSİM – Tarım Sigortaları Havuzu ›

Tasarruflu sulama sistemi için %50 hibeye başvurun

Damla ve yağmurlama gibi bireysel basınçlı sulama sistemlerine yönelik %50 hibe desteği sürüyor. Başvuru ve takip işlemleri e-Devlet'teki 'Tasarruflu Sulama Sistemleri Hibe Destekleri Sistemi' üzerinden yapılır. (Tarım ve Orman Bakanlığı (24.11.2025))

e-Devlet: Tasarruflu Sulama Hibe Destekleri ›

Kırsal kalkınma hibe başvurusunu e-Devlet'ten yapın

Bakanlığın kırsal kalkınma hibe programlarına e-Devlet'teki 'Kırsal Kalkınma Hibe Başvuru Sistemi' üzerinden başvurabilirsiniz. Program dönemleri ve şartları Bakanlıkça ayrıca ilan edilir. (e-Devlet Kapısı – Tarım ve Orman Bakanlığı hizmetleri)

e-Devlet: Kırsal Kalkınma Hibe Başvuru Sistemi ›

Sorularınız için ALO 180 Tarım İletişim Merkezi'ni arayın

Destekler, kayıt işlemleri ve tarımsal konulardaki sorularınız için Bakanlığın 180 numaralı Tarım İletişim Merkezi'ni arayabilirsiniz. Gıda ile ilgili ihbar ve şikâyetler için 174 Gıda Hattı kullanılır. (Tarım ve Orman Bakanlığı – İletişim)

Tarım ve Orman Bakanlığı iletişim sayfası ›

Zorluklar da var

Çözüm bekleyen konuları da resmî verilerle yazıyoruz:

  • Girdi maliyetleri yüksek seyrini koruyor: TÜİK verilerine göre tarımsal girdi fiyat endeksi (Tarım-GFE) Haziran 2026'da yıllık %32,06 arttı; yıllık en yüksek artış %50,99 ile gübre ve toprak geliştiricilerde görüldü. (Milliyet Uzmanpara, TÜİK verisi (20.08.2026))
  • Tarımda çalışan sayısı azalıyor: TÜİK 2025 işgücü verilerine göre tarım sektöründe istihdam bir önceki yıla göre 267 bin kişi azalarak 4 milyon 560 bin kişiye indi; tarımın toplam istihdamdaki payı %14 oldu. (DHA, TÜİK verisi (25.03.2026))
  • 2025'teki zirai don, ek kaynak gerektirdi: 135 milyar TL olarak belirlenen tarımsal destek bütçesine 23,55 milyar TL zirai don desteği ödeneği eklendi. (Milliyet / AA derlemesi (13.02.2026))
  • Kuraklık üreticiyi etkiledi: TARSİM'in köy bazlı verim sigortası kapsamında 2025'te kuraklık nedeniyle yaklaşık 2,5 milyar TL tazminat ödendi. (TRT Haber / AA (11.10.2025))

Sık sorulanlar

Çiftçiye verilen destek 2002'ye göre ne kadar arttı?

Toplam tarımsal destek 2002'de 1,8 milyar TL idi. 2025'te zirai don ek ödeneğiyle birlikte destek bütçesi 158,55 milyar TL'ye çıktı ve bunun yaklaşık 147,19 milyar TL'si üreticilere ödendi. Bu tutarlar cari TL'dir; aradaki enflasyon hesaba katılmamıştır.

Düşük faizli tarım kredisinden kaç üretici yararlandı?

Ziraat Bankası 2025'te 589 bin üreticiye toplam 565 milyar TL'nin üzerinde sübvansiyonlu kredi sağladığını açıkladı. Bankanın tarım kredileri bakiyesi 2025 sonunda 831 milyar TL'ye ulaştı.

Ürünüm dondan veya kuraklıktan zarar görürse ne olur?

Ürününüz TARSİM ile sigortalıysa hasar tazminatı alabilirsiniz. 2025'te Ekim ayına kadar 2,8 milyon poliçe düzenlendi ve 32,6 milyar TL hasar tazminatı ödendi. Sigortanın nasıl yaptırılacağını yukarıdaki adımlarda bulabilirsiniz.

Rakamlar 4 Kasım 2026 itibarıyla derlendi. Tutarlar yasal düzenlemelerle değişebilir; işlem yapmadan önce ilgili kurumun güncel duyurusuna bakın.

Tarımsal destek serisiTarımsal hasılaTarım ürünleri ihracatıBarajlarSulanan tarım alanıGençler

Son güncelleme: · Bir hata mı gördünüz? Bize yazın · Yapılan düzeltmeler