2002'de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatı 2025'te SSB verilerine göre 10,05 milyar dolara ulaştı. Ciro, proje sayısı, yerlilik ve uluslararası sıralamalarla dönüşümün bilançosu (cari dolar).
2002'de Türk savunma ve havacılık sanayiinin yıllık ihracatı 248 milyon dolardı. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) verilerine göre bu rakam 2025'te cari dolarla 10,05 milyar dolara ulaştı. Aradaki 40 katlık büyüme, alıcı konumundaki bir ülkenin satıcı konumuna geçişinin hikâyesidir.
Bu yazıda ihracat, ciro, proje sayısı, yerlilik ve Ar-Ge verilerini kaynaklarıyla yan yana koyuyoruz. Tanım farklarını ve kaynaklar arasındaki ayrımları da açıkça belirtiyoruz.
"Dışa bağımlılıktan ihracatçılığa" ifadesi, ordunun ihtiyaç duyduğu silah ve sistemleri yurt dışından almak yerine yurt içinde geliştirip üretmeyi ve fazlasını dünyaya satmayı anlatır. Bu dönüşümü ölçmenin birkaç yolu var: ihracat hacmi, sektör cirosu, yerlilik oranı, yürütülen proje sayısı ve uluslararası sıralamalar.
İhracat için iki ayrı seri bulunuyor. SSB serisi savunma ve havacılık ihracatının tamamını kapsar ve 2024'ten itibaren NATO projeleri ile hizmet ihracatını da içerir. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) serisi ise yalnızca kayıtlı mal ihracatını gösterir. Bu yazıda her rakamın hangi seriye ait olduğunu belirtiyoruz.
SSB verilerine göre 2002'de savunma ve havacılık ihracatı 248 milyon dolar, sektör cirosu ise 1,06 milyar dolardı (cari dolar). Yürütülen savunma projesi sayısı 62, bu projelerin toplam bütçesi yaklaşık 5,5 milyar dolardı.
Sektörde faaliyet gösteren firma sayısı 56 idi. Savunma sanayii yerlilik oranı, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ve SSB Başkanı Haluk Görgün'ün ifadeleriyle yüzde 20 civarındaydı. Ar-Ge harcaması 49 milyon dolarda kalıyordu ve dünyanın en büyük 100 savunma şirketi arasında tek bir Türk şirketi yoktu.
Kısacası ihtiyaçların büyük bölümü dışarıdan karşılanıyor, sanayi küçük ve ağırlıklı olarak iç pazara dönük bir yapıda bulunuyordu.
Dönüşümün temelinde, savunma ihtiyaçlarını mümkün olan her alanda yerli imkânlarla karşılama tercihi yatıyor. Proje sayısı arttı, yeni firmalar ekosisteme katıldı, Ar-Ge harcamaları büyüdü ve geliştirilen ürünler kısa sürede ihracat pazarlarına açıldı.
Proje sayısı 2002'deki 62'den 2025'te 1.400'ün üzerine çıktı; SSB Başkanı Görgün Eylül 2026'da bu sayının yaklaşık 1.500'e ulaştığını açıkladı. SSB'ye göre proje bütçe hacmi, ihale süreci devam edenlerle birlikte yaklaşık 150 milyar dolara ulaştı. Bu rakam ihale aşamasındaki projeleri de kapsadığı için 2002'deki 5,5 milyar dolarla birebir aynı tanımda değildir.
Yerlilik oranı yüzde 20'den 2023'te yüzde 80'e, 2025 sonunda yüzde 81,3'e yükseldi. Görgün'ün Eylül 2026 açıklamasına göre oran bugün yüzde 83 seviyesinde.
SSB serisine göre ihracat 2011'de ilk kez 1 milyar doları aştı. 2018'de 2,19 milyar dolara, 2019'da 3,07 milyar dolara çıktı. 2020'de yüzde 26,16 gerileyerek 2,27 milyar dolara inen ihracat sonraki yıllarda hızla toparlandı: 2021'de 3,22, 2022'de 4,40, 2023'te 5,55 milyar dolar.
2024'te ihracat 7,15 milyar dolara, 2025'te yaklaşık yüzde 41'lik artışla 10,05 milyar dolara ulaştı (cari dolar; SSB raporunda artış oranı yüzde 48 olarak geçiyor). 2025 rakamının 9,87 milyar doları mal, 184 milyon doları hizmet ihracatıdır. Tüm değerler cari (nominal) dolardır.
Savunma ve havacılık ihracatı (SSB)
2002–2025 · milyon $ · nominal
2024: 2024'ten itibaren SSB rakamı NATO ve hizmet ihracatını da kapsar.
2025: 2024'ten itibaren SSB rakamı NATO ve hizmet ihracatını da kapsar.
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| 2002 | 248 milyon $ | SSB |
| 2003 | 331 milyon $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2004 | 196 milyon $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2005 | 337 milyon $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2006 | 487 milyon $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2007 | 615 milyon $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2008 | 784 milyon $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2009 | 832 milyon $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2010 | 853 milyon $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2011 | 1,1 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2012 | 1,26 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2013 | 1,57 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2014 | 1,86 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2015 | 1,93 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2016 | 1,95 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2017 | 1,82 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2018 | 2,19 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2019 | 3,07 milyar $ | SASAD (DefenceTurk aracılığıyla) |
| 2020 | 2,27 milyar $ | SASAD (DefenceTurk aracılığıyla) |
| 2021 | 3,22 milyar $ | SASAD |
| 2022 | 4,4 milyar $ | SASAD |
| 2023 | 5,55 milyar $ | SASAD |
| 2024 | 7,15 milyar $ | SSB |
| 2025 | 10,05 milyar $ | SSB |
Sektör cirosu da benzer bir yol izledi. SSB verilerine göre 2002'de 1,06 milyar dolar olan ciro 2018'de 8,76 milyar dolara çıktı. SASAD performans raporlarına göre 2023'te 15,07 milyar dolara ulaşan ciro, SSB'nin faaliyet raporunda 2024 için 20,24 milyar dolar olarak yer alıyor. SSB ile SASAD rakamlarının kapsamı farklı olabileceğinden bu kıyaslamayı çekinceyle okumak gerekir.
Savunma ve havacılık sanayii cirosu
2002–2025 · milyon $ · nominal
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| 2002 | 1,06 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2003 | 1,3 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2004 | 1,04 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2005 | 1,59 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2006 | 1,86 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2007 | 2,44 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2008 | 3,09 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2009 | 2,9 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2010 | 3,71 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2011 | 4,38 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2012 | 4,76 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2013 | 5,08 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2014 | 5,1 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2015 | 4,91 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2016 | 5,97 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2017 | 6,69 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2018 | 8,76 milyar $ | SSB (Sabah aracılığıyla) |
| 2019 | 10,88 milyar $ | SASAD |
| 2020 | 8,86 milyar $ | SASAD |
| 2021 | 10,16 milyar $ | SASAD |
| 2022 | 12,2 milyar $ | SASAD |
| 2023 | 15,07 milyar $ | SASAD |
| 2024 | 20,24 milyar $ | SSB |
| 2025 | yaklaşık 20 milyar $ | SSB |
İhracat başarısının arkasında, bugün hem Türk Silahlı Kuvvetlerinde hem de yabancı ordularda görev yapan platformlar var. Baykar'ın açıklamasına göre Bayraktar TB2 için 36, Bayraktar AKINCI için 16 olmak üzere toplam 37 ülkeyle ihracat anlaşması imzalandı.
Milli Muharip Uçak KAAN, 21 Şubat 2024'teki ilk uçuşunun ardından Temmuz 2025'te Endonezya ile 48 adetlik satış sözleşmesine konu oldu. Anadolu Ajansı bu anlaşmayı Türk savunma sanayisinin bugüne kadarki en büyük ihracat sözleşmesi olarak duyurdu.
Jet eğitim uçağı HÜRJET için İspanya ile 30 uçaklık ihracat anlaşmasının imza töreni Nisan 2026'da Madrid'de yapıldı. T129 ATAK helikopterleri ise üreticinin açıklamasına göre Filipinler ve Nijerya hava kuvvetlerine teslim edildi.
SSB'nin 2025 faaliyet raporuna göre sektör 3.500'ü aşkın firma, 100.000'e yaklaşan doğrudan istihdam ve 20 milyar doları aşan ciroyla faaliyet gösteriyor. Görgün'ün Eylül 2026 açıklamasında ise ekosistemin 4 binin üzerinde firmaya ve 135 bini aşan doğrudan istihdama ulaştığı belirtildi; aradaki farkın büyük ölçüde kapsam genişlemesinden kaynaklandığı değerlendiriliyor.
TİM'in kayıtlı mal ihracatı verisine göre 2025'te savunma ve havacılık ihracatı 10,02 milyar dolar oldu. Bu, SSB'nin 10,05 milyar dolarlık rakamından farklı bir ölçümdür ve ikisi birbirinin yerine kullanılmamalıdır. SSB'ye göre Türk savunma ürünleri 2024'te 180 farklı ülkeye ihraç edildi.
SIPRI, silah transferlerini beş yıllık dönemler hâlinde ölçüyor. SIPRI'nin 2021-2025 verilerine göre Türkiye dünyanın en büyük 11. silah ihracatçısı. Türkiye'nin küresel silah ihracatındaki payı 2016-2020'deki yüzde 0,9'dan yüzde 1,8'e çıktı; ihracat hacmi aynı karşılaştırmada yüzde 122 arttı.
| SIPRI dönemi | Türkiye'nin ihracatçılar arasındaki sırası | Küresel ihracat payı | Önceki döneme göre |
|---|---|---|---|
| 2019-2023 | 11. | %1,6 | Hacim +%106 (2014-2018'e göre) |
| 2020-2024 | 11. | %1,7 | Pay %0,8'den %1,7'ye (2015-2019'a göre) |
| 2021-2025 | 11. | %1,8 | Hacim +%122; pay %0,9'dan %1,8'e (2016-2020'ye göre) |
İthalat tarafında ise tersine bir eğilim görülüyor. Türkiye 2019-2023'te silah ithalatçıları arasında 17. sıradayken 2021-2025'te 24. sıraya geriledi; küresel ithalattaki payı 2016-2020'deki yüzde 1,5'ten yüzde 1,2'ye indi.
Defense News'in dünyanın en büyük 100 savunma şirketi listesinde 2002'de hiç Türk şirketi yokken, 2026 listesinde ASELSAN 40., TUSAŞ 48., ARCA 53., ROKETSAN 64. ve MKE 81. sırada yer aldı.
Hangi gösterge alınırsa alınsın yön aynı: ihracat 40 kat, proje sayısı 22 katın üzerinde, firma sayısı 60 katın üzerinde arttı. Yerlilik oranı yüzde 20'den yüzde 80'in üzerine çıktı.
Verileri okurken bazı çekinceleri de akılda tutmak gerekir. İhracat serisi tek bir tanımla üretilmedi: 2018'e kadar SSB'nin açıkladığı, 2019-2023 arasında SASAD'ın derlediği veriler, 2024'ten itibaren ise NATO ve hizmet kalemlerini de içeren SSB serisi kullanılıyor. Firma sayısındaki güncel rakamlar KOBİ'leri de kapsayan tedarikçi ekosistemini yansıtıyor. Dolar bazlı tüm rakamlar nominaldir.
Bu çekinceler tabloyu değiştirmiyor. SIPRI gibi bağımsız bir kaynağın ölçümü de Türkiye'nin silah ithalatının gerilediğini, ihracatının ise hızla büyüdüğünü doğruluyor.
SSB verilerine göre 2025'te savunma ve havacılık ihracatı, hizmet ihracatı dahil 10,05 milyar dolar oldu (9,87 milyar dolar mal, 184 milyon dolar hizmet). TİM'in kayıtlı mal ihracatı verisi ise 10,02 milyar dolardır. Rakamlar cari dolardır.
TİM yalnızca kayıtlı mal ihracatını ölçer. SSB serisi ise 2024'ten itibaren NATO projeleri ve hizmet ihracatını da kapsar. Örneğin 2024'te SSB 7,15 milyar dolar, TİM 6,7 milyar dolar açıkladı.
SSB verilerine göre 2002'de ihracat 248 milyon dolar, ciro 1,06 milyar dolar, yürütülen proje sayısı 62, firma sayısı 56 idi. Yerlilik oranı yüzde 20 civarındaydı ve Defense News Top 100 listesinde hiç Türk şirketi yoktu.
