Bölünmüş Yol: 6.101 Kilometreden 30 Bin Kilometreye

Bir ülkenin yol haritasını değiştiren yatırımlar nadiren tek bir projeyle anlatılabilir. Bölünmüş yol seferberliği de böyledir: Yüzlerce şantiye, binlerce kilometre ve iki on yılı aşan bir süreklilik. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) verilerine göre 2002'de 6.101 kilometre olan bölünmüş yol ağı, 2025 sonunda 30.049 kilometreye ulaştı.

Nedir?

Bölünmüş yol, gidiş ve geliş yönlerinin bir orta refüj ya da bariyerle birbirinden ayrıldığı, her yönde en az iki şeritli yoldur. Karşıdan gelen araçla çarpışma riskini büyük ölçüde ortadan kaldırdığı için hem hız hem güvenlik açısından tek şeritli yollardan farklı bir kategoridir.

KGM'nin bölünmüş yol toplamı otoyolları da içerir. KGM Yol Ağı tablosunda bölünmüş yollar otoyol, devlet yolu ve il yolu olarak üç kalemde gösterilir. Bu nedenle bölünmüş yol ile otoyol uzunluğunu toplamak çift sayım olur.

2002 öncesinde durum

KGM'nin kendi ifadesiyle 2003 öncesinde mevcut 6.101 kilometrelik bölünmüş yol ağı ile sadece 6 il birbirine bağlıydı. Şehirler arası yolculuğun büyük bölümü, karşılıklı trafiğin aynı asfaltı paylaştığı tek yollarda yapılıyordu.

Yolların kaplama kalitesi de bugünkünden çok farklıydı. KGM envanterine göre 2002'de 61.368 kilometrelik devlet ve il yolu ağının yalnızca 6.877 kilometresi asfalt betonuydu. 49.943 kilometre sathi kaplama, 2.605 kilometre stabilize ve 1.025 kilometre toprak yol bulunuyordu.

Ne değişti?

KGM, 2003'ten itibaren 24.138 kilometre bölünmüş yol yapıldığını ve toplam ağın 30.239 kilometreye ulaştığını belirtiyor. Bu, başlangıç değerinin yaklaşık beş katı demektir. 2025 faaliyet raporundaki yıl sonu değeri ise 30.049 kilometredir.

Artış ilk on yılda özellikle hızlıydı. KGM 2011 Faaliyet Raporu, 01.01.2012 itibarıyla bölünmüş yol uzunluğunun 21.227 kilometreye ulaştığını kaydediyor. 2014'te 23.716 kilometreyle 75 il birbirine bağlandı, 2018'de 26.642 kilometreyle bu sayı 76'ya çıktı.

Bölünmüş yolların ağdaki ağırlığı da dikkat çekicidir. KGM 2012 raporuna göre bölünmüş yollar toplam ağın üçte birini oluşturmasına rağmen trafiğin %80'ine hizmet veriyordu. Bugün ise 68.491 kilometrelik KGM ağının yüzde 44'ü bölünmüş yoldur.

Bu dönüşümün hızını ara yıllardaki raporlar da gösteriyor. KGM 2016 Faaliyet Raporu, 2003'ten itibaren yapılan 19.096 kilometre yolla ağın 25.197 kilometreye ulaştığını kaydediyor.

KGM 2025 Faaliyet Raporu'na göre kurumun sorumluluğundaki yol ağı yıl sonunda 30.786 kilometre devlet yolu, 33.928 kilometre il yolu ve 3.796 kilometre otoyoldan oluşuyordu. Toplam 68.510 kilometrelik bu ağın neredeyse yarısı artık bölünmüş yol standardındadır.

Yıllara göre veriler

Seri KGM faaliyet raporlarının yıl sonu ifadelerinden derlenmiştir. 2003-2010 ve 2013 yılları için resmî yıl sonu değeri bulunamadığından bu yıllar grafikte boş bırakılmıştır.

Yol kalitesindeki dönüşüm, devlet ve il yolu envanterinde de açıkça görülür. Asfalt betonu kaplamalı yol 2002'deki 6.877 kilometreden 2025'te 27.912 kilometreye çıktı. Aynı dönemde stabilize yol 2.605 kilometreden 230 kilometreye, toprak yol 1.025 kilometreden 287 kilometreye indi.

Bu tablo, ağın yalnızca genişlemediğini, niteliğinin de değiştiğini gösteriyor. Sathi kaplamalı yolların yerini asfalt betonu aldıkça hem sürüş konforu hem yolun ömrü arttı.

Önemli projeler

Bölünmüş yol ağının omurgasını oluşturan otoyollar da bu dönemde büyüdü. Kuzey Marmara Otoyolu ve İstanbul-İzmir Otoyolu, bölünmüş yol standardının en üst basamağındaki büyük koridorlardır.

Bugünkü durum

KGM'nin 15.07.2026 tarihli Mali Durum Raporu, bölünmüş yol uzunluğunu 30.100 kilometre olarak veriyor. Kurumun Tarihçe ve Bölünmüş Yol Projeleri sayfalarında ise 2026 için 30.239 kilometre yer alıyor.

Farklı bir rakam da KGM Yol Ağı sayfasındaki envanterdir: 01.01.2026 itibarıyla 28.297 kilometre. Bu değer de otoyolu içerir; fark, envanterdeki fiziken bölünmüş kesimlerle "yapılan bölünmüş yol" kümülatifi arasındaki tanım farkından kaynaklanıyor olabilir. Seri tutarlılığı için bu sayfada faaliyet raporu değerleri esas alınmıştır.

Veriler ne söylüyor?

Bölünmüş yolun asıl kazancı yolculuk süresinde ve can güvenliğindedir. KGM'ye göre bu ağ sayesinde yılda 805 milyon saat zaman ve yaklaşık 2.634 milyon litre akaryakıt tasarrufu sağlanıyor. Kurum bunun toplam yıllık ekonomik faydasını 407,4 milyar TL (nominal) ve emisyon azaltımını 6,58 milyon ton olarak açıklıyor.

Güvenlik tarafında KGM, 2003-2025 döneminde taşıt hareketliliği %227 artarken 100 milyon taşıt-kilometre başına hayatını kaybeden kişi sayısında %83'lük azalma olduğunu belirtiyor. Trafik büyürken ölüm oranının bu ölçüde düşmesi, karşılıklı çarpışmayı engelleyen yol yapısının somut sonucudur.

Bölünmüş yolun etkisi yalnızca otoyol koridorlarında değil, Anadolu'nun iç bölgelerinde de hissediliyor. Daha önce tek şeritli yollarla birbirine bağlanan il merkezleri, bugün çift yönlü ve ayrılmış yollarla birbirine ulaşıyor. Bu da ticaretin, turizmin ve gündelik yolculuğun daha güvenli ve daha öngörülebilir hâle gelmesi demektir.

Rakamlar tek bir yöne işaret ediyor: Türkiye, yirmi üç yılda bölünmüş yol ağını yaklaşık beş katına çıkararak illerinin neredeyse tamamını güvenli ve hızlı yollarla birbirine bağladı.