Kişi başına GSYİH (cari $)
2002
3.591 $
2025
18.599 $
Nedir?
Gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH), bir ülkede bir yılda üretilen tüm mal ve hizmetlerin toplam değeridir. Kişi başı GSYİH ise bu değerin nüfusa bölünmüş hâlidir ve refah düzeyinin yaygın kullanılan göstergelerinden biridir.
Bu yazıdaki dolar cinsinden GSYİH rakamları cari (nominal) dolardır; yani enflasyon ve kur etkisinden arındırılmamıştır. Bu nedenle dolar bazlı seri, TL'nin değerindeki değişimlerle yükselip alçalabilir. Ekonominin gerçek büyümesini ise sabit fiyatlarla ölçülen reel büyüme oranı gösterir.
2002'de durum
World Bank verilerine göre Türkiye'nin GSYİH'si 2002'de 240,8 milyar dolar, kişi başı GSYİH'si 3.591 dolardı (cari dolar). Satın alma gücü paritesine (SGP) göre kişi başı gelir 9.154 uluslararası dolar düzeyindeydi.
Ekonomi 2001 krizinin izlerini taşıyordu; enflasyon ve kamu borcu yüksekti.
Ne değişti?
World Bank verilerine göre GSYİH 2025'te 1 trilyon 597 milyar dolara ulaştı; bu, 2002'nin yaklaşık 6,6 katıdır (nominal). Kişi başı GSYİH aynı dönemde 3.591 dolardan 18.599 dolara, yani yaklaşık 5,2 katına çıktı.
Gayrisafi yurt içi hasıla (cari $)
2002–2025 · $ · nominal
Veri tablosu
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| 2002 | 240,78 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2003 | 315,39 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2004 | 410,16 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2005 | 508,31 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2006 | 559,67 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2007 | 685,23 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2008 | 775,42 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2009 | 653,89 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2010 | 782,55 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2011 | 844,19 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2012 | 885,33 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2013 | 962,17 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2014 | 942,34 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2015 | 865,46 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2016 | 870,82 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2017 | 863,87 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2018 | 788,36 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2019 | 775,85 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2020 | 733,63 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2021 | 839,94 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2022 | 926,1 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2023 | 1,14 trilyon $ | World Bank (WDI) |
| 2024 | 1,36 trilyon $ | World Bank (WDI) |
| 2025 | 1,6 trilyon $ | World Bank (WDI) |
Dolar bazlı seri düz bir çizgi değildir. GSYİH 2013'te 962 milyar dolarla bir zirve yaptı, 2020'de 734 milyar dolara geriledi, ardından hızla yükselerek 2023'te 1 trilyon doları aştı. Kişi başı gelirde de benzer bir seyir var: 2013'te 12.636 dolar, 2020'de 8.798 dolar, 2024'te 15.893 dolar. Bu dalgalanmanın önemli kısmı kur hareketlerinden kaynaklanır.
Dönemler ayrı ayrı incelendiğinde tablo netleşiyor. 2002-2008 arasında GSYİH 240,8 milyar dolardan 775,4 milyar dolara çıktı ve kişi başı gelir 2008'de ilk kez 10 bin doları aşarak 10.913 dolara ulaştı. 2021-2025 döneminde ise GSYİH dört yılda 839,9 milyar dolardan 1 trilyon 597 milyar dolara yükseldi; kişi başı gelir 2025'te 18.599 dolarla serinin en yüksek değerine ulaştı (cari dolar).
Satın alma gücüne göre gelir
Ülkeler arası refah karşılaştırmasında kur etkisini azaltan ölçü, satın alma gücü paritesidir. World Bank verilerine göre Türkiye'nin kişi başı GSYİH'si SGP ile 2002'de 9.154 dolardan 2025'te 45.288 dolara yükseldi. Bu seri, dolar bazlı serideki kur kaynaklı düşüşleri göstermez; 2002'den bu yana yalnızca 2009'da gerilemiştir.
Bu değerler cari uluslararası dolardır; yani yıllar içindeki küresel fiyat artışını da içerir ve sabit fiyatlı bir seri değildir.
Kişi başına GSYİH (satın alma gücü paritesi)
2002–2025 · $ (SGP) · nominal
Veri tablosu
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| 2002 | 9.154 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2003 | 9.475 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2004 | 10.761 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2005 | 11.803 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2006 | 13.558 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2007 | 14.952 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2008 | 16.142 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2009 | 15.552 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2010 | 17.468 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2011 | 19.717 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2012 | 20.739 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2013 | 22.475 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2014 | 24.193 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2015 | 25.897 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2016 | 26.731 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2017 | 28.354 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2018 | 28.640 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2019 | 29.016 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2020 | 29.209 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2021 | 32.106 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2022 | 39.919 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2023 | 43.196 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2024 | 45.123 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
| 2025 | 45.288 $ (SGP) | World Bank (WDI) |
Reel büyüme
Ekonominin gerçek büyüklüğündeki değişimi reel büyüme oranı gösterir. World Bank verilerine göre Türkiye 2003-2007 döneminde her yıl %5 ile %10 arasında büyüdü. 2008 küresel krizinde büyüme %0,9'a indi, 2009'da ekonomi %4,9 daraldı; ancak 2010'da %8,5, 2011'de %11,0 büyümeyle hızla toparlandı.
Reel GSYİH büyüme oranı
2002–2025 · yüzde
Veri tablosu
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| 2002 | %6,4 | World Bank (WDI) |
| 2003 | %5,8 | World Bank (WDI) |
| 2004 | %9,9 | World Bank (WDI) |
| 2005 | %9,1 | World Bank (WDI) |
| 2006 | %7,1 | World Bank (WDI) |
| 2007 | %5,1 | World Bank (WDI) |
| 2008 | %0,9 | World Bank (WDI) |
| 2009 | %-4,9 | World Bank (WDI) |
| 2010 | %8,5 | World Bank (WDI) |
| 2011 | %11,0 | World Bank (WDI) |
| 2012 | %4,8 | World Bank (WDI) |
| 2013 | %8,5 | World Bank (WDI) |
| 2014 | %4,6 | World Bank (WDI) |
| 2015 | %5,8 | World Bank (WDI) |
| 2016 | %3,3 | World Bank (WDI) |
| 2017 | %7,8 | World Bank (WDI) |
| 2018 | %3,5 | World Bank (WDI) |
| 2019 | %1,3 | World Bank (WDI) |
| 2020 | %1,8 | World Bank (WDI) |
| 2021 | %11,8 | World Bank (WDI) |
| 2022 | %5,4 | World Bank (WDI) |
| 2023 | %5,0 | World Bank (WDI) |
| 2024 | %3,3 | World Bank (WDI) |
| 2025 | %3,6 | World Bank (WDI) |
Pandemi yılı 2020'de Türkiye %1,8 büyüdü; 2021'de büyüme %11,8 oldu. Sonraki yıllarda büyüme 2022'de %5,4, 2023'te %5,0, 2024'te %3,3 olarak gerçekleşti. SBB'nin Orta Vadeli Programı'na göre 2025 büyümesi %3,7'dir (World Bank serisinde %3,6).
World Bank'ın yıllık büyüme oranlarından hesaplandığında, Türkiye ekonomisi 2003-2025 döneminde reel olarak yaklaşık 3,3 kat büyüdü; bu, yıllık ortalama yaklaşık %5,3'lük bir büyüme demektir.
Yıllara göre veriler
| Yıl | GSYİH (milyar $, cari) | Kişi başı (cari $) | Kişi başı (SGP $) | Reel büyüme |
|---|---|---|---|---|
| 2002 | 240,8 | 3.591 | 9.154 | %6,4 |
| 2008 | 775,4 | 10.913 | 16.142 | %0,9 |
| 2013 | 962,2 | 12.636 | 22.475 | %8,5 |
| 2018 | 788,4 | 9.684 | 28.640 | %3,5 |
| 2020 | 733,6 | 8.798 | 29.209 | %1,8 |
| 2023 | 1.141,2 | 13.375 | 43.196 | %5,0 |
| 2025 | 1.597,3 | 18.599 | 45.288 | %3,6 |
Kaynak: World Bank. Dolar değerleri cari (nominal) dolardır. TÜİK, GSYİH serisini 2016'da 2009 bazlı yeni yönteme geçirmiştir; tablodaki büyüme oranları revize edilmiş seriye dayanır ve eski yayınlardaki oranlardan farklı olabilir.
Eleştiriler
Dolar bazlı veride bir zayıflık dönemi göze çarpıyor: milli gelir 2013-2020 arasında geriledi ve kişi başı gelir uzun süre 10 bin dolar civarında kaldı. Kişi başı GSYİH 2013'teki 12.636 dolar seviyesini ancak 2023'te aşabildi. Son yılların dolar bazlı hızlı artışında kur hareketlerinin de etkisi vardır.
Öte yandan reel büyüme serisi, ekonominin bu dönemde de büyümeyi sürdürdüğünü gösteriyor: 2009 dışında hiçbir yıl daralma yaşanmadı. Kur etkisini azaltan SGP bazlı kişi başı gelir ise 2002'den 2025'e yaklaşık 5 katına çıktı.
Veriler ne söylüyor?
2002'de 240 milyar dolarlık bir ekonomi olan Türkiye, 2025'te 1,6 trilyon dolarlık bir ekonomiye dönüştü (cari dolar). Reel olarak ekonomi 3 katından fazla büyüdü ve 2009 dışındaki her yıl pozitif büyüme kaydedildi. Dolar bazlı rakamlar kurla dalgalansa da, reel büyüme serisi uzun dönemli artışı gösteriyor.
Sık sorulan sorular
Türkiye'nin GSYİH'si ne kadar?
World Bank verilerine göre 2025'te yaklaşık 1 trilyon 597 milyar dolardır (cari, nominal dolar). 2002'de bu değer 240,8 milyar dolardı.
Kişi başı milli gelir ne kadar arttı?
Kişi başı GSYİH 2002'de 3.591 dolar iken 2025'te 18.599 dolara çıktı (cari dolar). Satın alma gücü paritesine göre ise 9.154 dolardan 45.288 dolara yükseldi.
Türkiye 2002'den bu yana reel olarak ne kadar büyüdü?
World Bank büyüme oranlarından hesaplandığında ekonomi 2003-2025 döneminde reel olarak yaklaşık 3,3 kat büyüdü; yıllık ortalama yaklaşık %5,3.
Kaynaklar
okunma