Doğal Gaz 81 İlde: 5 Şehirden Tüm Türkiye'ye

Nedir?

Şehir içi doğal gaz dağıtımı, evlerin ısınma, sıcak su ve mutfak ihtiyacını boru hattıyla karşılar. Kömür ve odun sobasına alternatif bir ısınma yöntemidir.

2002'de durum

ETKB'ye göre 2002 yılında doğal gaz yalnızca 5 şehirde kullanılıyordu: Ankara, İstanbul, Kocaeli, Sakarya ve Eskişehir.

Bakan Alparslan Bayraktar'ın açıklamasını aktaran İstiklal gazetesine göre o yıl doğal gaz abone sayısı 1,3 milyon civarındaydı.

Ne değişti?

ETKB'nin ifadesiyle "2018 yılı sonu itibarıyla 81 ilimizin tamamını doğal gaz ile buluşturduk." Yeni Şafak'ın haberine göre gazla buluşan son il Aralık 2018'de Hakkari oldu. Bakanlık 2019'da 81 il ve 531 ilçenin tamamında doğal gazın hizmete sunulduğunu açıkladı.

Yaygınlaşma ilçe ve beldelere doğru sürdü. ETKB verilerine göre doğal gaz ulaşan yerleşim yeri sayısı 2023 sonunda 836'ya, 2024 sonunda 907'ye, Şubat 2025'te 913'e yükseldi. Aynı açıklamaya göre dağıtım ağı yaklaşık 232 bin kilometreye ulaştı.

Abone ve erişen nüfus

ETKB'ye göre son 20 yılda doğal gaz imkânı sunulan vatandaş sayısı 3 kat artarak Aralık 2022'de 69 milyona çıktı. Bu sayı 2023 sonunda 71,3 milyona, Şubat 2025'te yaklaşık 72,3 milyona ulaştı; bu, nüfusun yaklaşık %85'i demektir.

Abone tarafında ETKB Şubat 2025'te yaklaşık 19,5 milyon konutta doğal gaz bulunduğunu açıkladı. İstiklal'in aktardığına göre Kasım 2025'te abone sayısı 22 milyona çıktı; ETKB de Eylül 2026'da her gün 22 milyon haneye doğal gaz tedarik edildiğini belirtti. Kaynaklarda "abone", "konut" ve "hane" ifadeleri farklı kullanıldığından rakamlar arasında küçük tanım farkları olabilir.

Sakarya gazı ve yerli üretim

Doğal gazı her eve ulaştırmak işin bir yüzüydü; diğer yüzü ise bu gazı kendi kaynaklarımızdan çıkarmaktı. Karadeniz'de 2020'de keşfedilen Sakarya Gaz Sahası bu hedefin simgesi oldu.

ETKB'ye göre 2020 keşfi 405 milyar metreküptü; 2021'de Amasra-1 kuyusuyla 135 milyar metreküplük ikinci keşif geldi ve Aralık 2022'de bağımsız değerlendirmeyle toplam rezerv 710 milyar metreküpe ulaştı. CNN Türk'ün aktardığı Bakanlık açıklamasına göre Ağustos 2026'da toplam keşif 785 milyar metreküpe çıktı.

Sahanın devreye alma töreni 20 Nisan 2023'te Filyos'ta yapıldı. ETKB'ye göre günlük üretim Şubat 2025'te 7,5 milyon metreküpe çıktı; CNN Türk'ün aktardığına göre Ağustos 2026'da günlük 9,5 milyon metreküple 4 milyon hanenin ihtiyacı yerli gazla karşılanıyor.

Türkiye geneli doğal gaz üretimi de bu sayede hızla arttı. ETKB'ye göre 2024'te 2,3 milyar metreküp olan yıllık üretim 2025'te 3,11 milyar metreküpe çıktı (Bakanlığın bir haber metninde bu değer 3,2 milyar metreküp olarak geçer).

Bugünkü durum

ETKB'nin Eylül 2026 açıklamasına göre Sakarya'da Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu ile ikinci faz devreye giriyor; Bakanlık bu platformun ekonomiye yıllık 3,5 milyar dolarlık katkı sağlayacağını belirtiyor. Hedef, ikinci fazda günlük 20 milyon, üçüncü fazda (2028) günlük 45 milyon metreküp üretim.

Eleştiriler

En temel eleştiri, yerli üretimdeki artışa rağmen ithalat bağımlılığının hâlâ çok yüksek olmasıdır. ETKB'nin kendi verisine göre 2025'te 3,11 milyar metreküp üretime karşılık 58,34 milyar metreküp doğal gaz ithal edildi; Türkiye doğal gazda %95 oranında dışa bağımlı.

Sakarya projesine yönelik olarak da projenin bir seçim vaadi olduğu yönünde eleştiriler dile getirildi. Dönemin Bakanı Fatih Dönmez Aralık 2022'de buna "bir seçim vaadi değil, Türkiye'nin yüzüncü yılında üretime başlayacak bir mega projedir" diyerek yanıt verdi; saha 2023'te üretime geçti; günlük üretim Şubat 2025'te 7,5, Ağustos 2026'da 9,5 milyon metreküpe çıktı.

Veriler ne söylüyor?

2002'de 5 şehirle sınırlı olan doğal gaz, 16 yıl içinde 81 ilin tamamına ulaştı. Abone sayısı yaklaşık 17 kat artarak 1,3 milyondan 22 milyona çıktı ve nüfusun yaklaşık %85'i doğal gaza erişir hâle geldi. Sakarya gazıyla birlikte Türkiye artık bu gazın bir kısmını kendi denizinden çıkarıyor.