Uluslararası turist varışı
2002
13,3 milyon kişi
2020
16 milyon kişi
Nedir?
Turizm, Türkiye'nin en önemli döviz kaynaklarından biridir. Yabancı ziyaretçilerin harcamaları ödemeler dengesinde seyahat gelirleri olarak kaydedilir.
Turizm verilerinde tanım farklarına dikkat etmek gerekir. Ziyaretçi sayısı yalnızca yabancıları ya da yurt dışında yaşayan vatandaşları da kapsayabilir; turizm geliri ise ödemeler dengesindeki "seyahat gelirleri" kaleminden veya yolcu taşımacılığını da içeren daha geniş tanımlardan hesaplanabilir. Tüm dolar değerleri cari (nominal) dolardır.
2002'de durum
World Bank (UNWTO) verilerine göre Türkiye 2002'de 13,3 milyon uluslararası turist ağırladı. Dışişleri Bakanlığı'nın Dünya Turizm Örgütü verilerine dayanarak aktardığına göre aynı yıl turizm geliri 11,9 milyar dolardı. Dışişleri Bakanlığı aynı kaynakta 2002 ziyaretçi sayısını ise 12,8 milyon olarak veriyor; aradaki fark, ziyaretçi tanımlarının farklı olmasından kaynaklanıyor olabilir.
Ne değişti?
World Bank verilerine göre uluslararası turist sayısı 2007'de 27,2 milyona, 2013'te 39,9 milyona, 2019'da 51,7 milyona çıktı. 2002 ile 2019 arasında turist sayısı yaklaşık 3,9 katına ulaştı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerini aktaran Alomaliye'ye göre 2025'te Türkiye'ye 52.775.261 yabancı ziyaretçi geldi; yurt dışında yaşayan 11.166.212 vatandaşla birlikte toplam ziyaretçi sayısı 63.941.473 oldu. Turizm Gazetesi'nin aktardığına göre Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy 2025'te ziyaretçi sayısının 64 milyona ulaştığını açıkladı.
Karşılaştırma yaparken tanıma dikkat etmek gerekir: World Bank serisinin 2019 değeri (51,7 milyon) vatandaşlar dahil toplamla uyumludur. Dolayısıyla 2025'in vatandaşlar dahil 63,9 milyonluk toplamı, 2019 zirvesinin belirgin şekilde üzerindedir.
Turizm geliri
Turizm Gazetesi'nin aktardığına göre 2025 turizm geliri 65,2 milyar dolar oldu. Bu, Dışişleri Bakanlığı'nın aktardığı 2002 değerinin (11,9 milyar dolar) yaklaşık 5,5 katıdır. Ancak iki rakamın derleme kaynakları farklıdır (2002 UNWTO, 2025 TÜİK) ve TÜİK yöntemi 2012'de revize edilmiştir.
World Bank'ın UNWTO tanımlı uluslararası turizm gelirleri serisi 2005'te 20,8 milyar dolardan 2019'da 41,4 milyar dolara yükseldi; pandemi yılı 2020'de 13,8 milyar dolara düştü.
Uluslararası turizm geliri
2005–2020 · $ · nominal
Veri tablosu
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| 2005 | 20,76 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2006 | 19,14 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2007 | 21,66 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2008 | 26,45 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2009 | 26,33 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2010 | 26,32 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2011 | 30,3 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2012 | 31,57 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2013 | 37,98 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2014 | 40,03 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2015 | 35,65 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2016 | 26,51 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2017 | 31,99 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2018 | 36,79 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2019 | 41,42 milyar $ | World Bank (WDI) |
| 2020 | 13,77 milyar $ | World Bank (WDI) |
Seyahat gelirleri
Ödemeler dengesindeki seyahat gelirleri kalemi, pandemi sonrası toparlanmayı açıkça gösteriyor. SBB'nin Orta Vadeli Program verilerine göre seyahat gelirleri 2020'de 10,2 milyar dolara gerilemişti; 2021'de 20,8, 2022'de 41,4, 2023'te 49,5 milyar dolara çıktı ve 2024'te 56,3 milyar dolara ulaştı. 2015'te bu değer 26,6 milyar dolardı.
Seyahat gelirleri (ödemeler dengesi)
2015–2024 · $ · nominal
Veri tablosu
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| 2015 | 26,6 milyar $ | Strateji ve Bütçe Başkanlığı (OVP) |
| 2020 | 10,2 milyar $ | Strateji ve Bütçe Başkanlığı (OVP) |
| 2021 | 20,8 milyar $ | Strateji ve Bütçe Başkanlığı (OVP) |
| 2022 | 41,4 milyar $ | Strateji ve Bütçe Başkanlığı (OVP) |
| 2023 | 49,5 milyar $ | Strateji ve Bütçe Başkanlığı (OVP) |
| 2024 | 56,3 milyar $ | Strateji ve Bütçe Başkanlığı (OVP) |
Ekonomideki yeri
Turizm gelirleri, Türkiye'nin dış dengesinde kritik bir rol oynar. SBB verilerine göre 2024'te 56,3 milyar dolar olan seyahat gelirleri, World Bank'ın aynı yıl için verdiği 117,2 milyar dolarlık hizmet ihracatının yaklaşık yarısına, 261,8 milyar dolarlık mal ihracatının ise yaklaşık beşte birine denk geliyor (hesaplanmış).
World Bank verilerine göre cari açığın GSYİH'ye oranı 2022'de %5,0 iken 2024'te %0,8'e geriledi; seyahat gelirleri aynı dönemde 41,4 milyar dolardan 56,3 milyar dolara çıktı.
Yıllara göre veriler
| Yıl | Uluslararası turist (milyon) | Turizm geliri (milyar $) | Seyahat gelirleri (milyar $) |
|---|---|---|---|
| 2002 | 13,3 | 11,9 (UNWTO) | – |
| 2005 | 21,1 | 20,8 | – |
| 2010 | 33,0 | 26,3 | – |
| 2015 | 41,1 | 35,6 | 26,6 |
| 2019 | 51,7 | 41,4 | – |
| 2020 | 16,0 | 13,8 | 10,2 |
| 2024 | – | – | 56,3 |
| 2025 | 63,9 (52,8 yabancı) | 65,2 (TÜİK) | – |
2002-2020 ziyaretçi ve 2005-2020 gelir değerleri World Bank (UNWTO) serisinden; 2002 geliri Dışişleri Bakanlığı (UNWTO); 2025 değerleri KTB/TÜİK verilerinin basın aktarımı; seyahat gelirleri SBB (ödemeler dengesi). Tanımlar farklı olduğundan sütunlar birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Eleştiriler
Turizmin zayıf noktası dış şoklara karşı kırılganlığıdır. Veriler bu kırılganlığı doğruluyor: 2016'da turist sayısı 41,1 milyondan 30,9 milyona, pandemi yılı 2020'de ise 51,7 milyondan 16,0 milyona düştü.
Ancak her krizden sonra güçlü bir toparlanma yaşandı. 2018'de turist sayısı 46,1 milyonla 2016 kaybını telafi etti; pandemi sonrasında seyahat gelirleri 2020'deki 10,2 milyar dolardan 2024'te 56,3 milyar dolara, yani 5 katından fazlasına çıktı.
Veriler ne söylüyor?
2002'de 13 milyon turist ağırlayan Türkiye, 2025'te vatandaşlarla birlikte 64 milyon ziyaretçiye ulaştı. Turizm geliri 11,9 milyar dolardan 65,2 milyar dolara çıktı. Pandeminin ardından ziyaretçi sayısı 2025'te 2019 düzeyinin (51,7 milyon) üzerine çıktı.
Sık sorulan sorular
2025'te Türkiye'ye kaç turist geldi?
KTB verilerini aktaran Alomaliye'ye göre 2025'te 52.775.261 yabancı ziyaretçi geldi; yurt dışında yaşayan vatandaşlarla toplam 63.941.473 oldu.
Türkiye'nin turizm geliri ne kadar?
Turizm Gazetesi'nin aktardığına göre 2025 turizm geliri 65,2 milyar dolardır (nominal). Dışişleri Bakanlığı'na göre 2002'de bu değer 11,9 milyar dolardı.
Pandemi turizmi nasıl etkiledi?
World Bank verilerine göre turist sayısı 2019'da 51,7 milyondan 2020'de 16,0 milyona düştü. SBB verilerine göre seyahat gelirleri 2020'de 10,2 milyar dolardan 2024'te 56,3 milyar dolara çıktı.
Kaynaklar
okunma