TOKİ, 1984-2002 arasında 43.145 konut tamamlamıştı; 2003'ten 2024 sonuna kadar inşa ettiği konut sayısı 1.495.526'ya ulaştı. Yıllık konut ihalesi 2024'te 205.729'a çıktı.
Toplu Konut İdaresi (TOKİ), 2003'ten bu yana Türkiye'nin konut politikasının merkezine yerleşti. 1984-2002 arasındaki 18 yılda 43.145 konut tamamlayan kurum, 2024 sonunda bugüne kadar 1.495.526 konut inşa ettiğini açıkladı.
Bu yazıda TOKİ'nin konut üretimini, yıllık ihale sayılarını, sosyal konut kampanyalarını ve konutların yanında yapılan okul, hastane, cami gibi donatıları resmî verilerle ele alıyoruz.
TOKİ, dar ve orta gelirli ailelerin uzun vadeli ve uygun taksitlerle konut sahibi olmasını hedefleyen kamu kurumudur. Konut üretiminin yanında yeni yerleşim alanlarına okul, sağlık tesisi, spor salonu ve ibadethane gibi sosyal donatılar da inşa eder.
TOKİ'nin kuruluş ve tarihçe sayfasına göre kurum 1984-2002 döneminde 43.145 konutun yapımını tamamlamış, ayrıca yaklaşık 950.000 konutu kredilendirmişti. Yani 2002'ye kadar kurumun ana işlevi doğrudan üretimden çok konut kredisiydi.
2003'ten itibaren TOKİ doğrudan konut üreten bir yapıya dönüştü. Haziran 2018 tarihli TOKİ faaliyet özetine göre toplam konut sayısı 837.572'ye ulaşmıştı; bunun 717.154'ü (%86,46) sosyal konuttu.
Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Kasım 2020'de inşa edilen konut sayısı 980.990'a ulaştı ve bunun yaklaşık 820 bini sosyal konuttu. 31 Aralık 2024 itibarıyla ise TOKİ, bugüne kadar 1.495.526 konut inşa ettiğini açıkladı.
TOKİ'nin inşa ettiği konut (kümülatif)
2003 öncesi–2024 · konut
2003 öncesi: 1984–2002 döneminde tamamlanan toplam konut; 2003 sonrası değerler TOKİ üretimidir.
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| 2003 öncesi | 43.145 konut | Toplu Konut İdaresi |
| 2018 | 837.572 konut | TOKİ |
| 2020 | 980.990 konut | Anadolu Ajansı |
| 2024 | 1,5 milyon konut | Toplu Konut İdaresi |
Grafikteki 2002 değeri 1984-2002 döneminde tamamlanan konutları gösterir; sonraki değerler 2003'ten itibaren TOKİ üretimidir. "İnşa edilen" ifadesi, tamamlanmış ve yapımı süren konut ayrımını yapmaz.
| Dönem | Konut | Kaynak notu |
|---|---|---|
| 1984-2002 | 43.145 | Tamamlanan konut (TOKİ tarihçe) |
| Haziran 2018 | 837.572 | 717.154'ü sosyal konut (TOKİ faaliyet özeti) |
| Kasım 2020 | 980.990 | Yaklaşık 820 bini sosyal konut (AA aktarımı) |
| 31 Aralık 2024 | 1.495.526 | İnşa edilen toplam konut (TOKİ) |
| 2026 (sayfa tarihsiz) | yaklaşık 1.770.000 | Sosyal konut toplamı (TOKİ) |
TOKİ'ye göre kurumun yıllık ortalama konut ihale sayısı 50 bin civarındaydı. Bu sayı 2023'te 162.061'e, 2024'te 205.729 konuta çıktı. TOKİ 2024'te ayrıca 70.451 konutu hak sahiplerine teslim etti.
TOKİ'nin 31 Aralık 2024 tarihli açıklamasına göre üç büyük sosyal konut kampanyasının durumu şöyleydi:
Üç kampanyaya toplamda yaklaşık 6,9 milyon başvuru yapıldı. Bu, sosyal konuta olan talebin büyüklüğünü açıkça gösteriyor.
TOKİ yalnızca konut değil, yaşam alanı da inşa ediyor. Kurumun 31 Aralık 2024 açıklamasına göre toplam 48.592 sosyal donatı ve kamu hizmet binası yapıldı. Bunlar arasında şunlar var:
Haziran 2018'de bu sayı 14.351'di. İki rakam birebir karşılaştırılırken dikkatli olmak gerekir: 2018 toplamı 4.842, 2024 toplamı ise 10.814 sanayi sitesi iş yerini içeriyor.
TOKİ'nin kurumsal sayfalarında güncel toplam yaklaşık 1.770.000 sosyal konut olarak veriliyor. Tarihçe sayfası "1.770.000 sosyal konut sayısına ulaşan TOKİ" ifadesini, sosyal konutlar sayfası ise "1 milyon 770 bin sosyal konutu hak sahiplerine teslim ederek" ifadesini kullanıyor.
Bu rakam yuvarlak ve tarihsizdir; 2024 sonundaki "inşa edilen 1.495.526 konut" ile aynı tanımla ölçülüp ölçülmediği sayfada belirtilmiyor. Bu nedenle iki rakamı ayrı tanımlar olarak okumak daha doğru olur.
TOKİ'ye yönelik eleştirilerin bir bölümü, kampanyalarda ihale ile teslim arasındaki zamana odaklanıyor. Gerçekten de 31 Aralık 2024 itibarıyla üç büyük kampanyada toplam 400 bin konut hedefine karşılık 95.161 konut teslim edilmişti; özellikle 2022'de başlayan 250 bin konutluk kampanyada teslimler henüz başlangıç aşamasındaydı.
Bir diğer konu, kamuoyuna açıklanan rakamların tanımıdır: "inşa edilen", "teslim edilen" ve "sosyal konut" ifadeleri farklı kapsamlara işaret edebiliyor. Verilere bakıldığında ise ihale hızının 2023-2024'te yıllık ortalamanın üç-dört katına çıktığı görülüyor; bu ihalelerin teslime dönüşmesi önümüzdeki dönemin belirleyicisi olacak.
2002'ye kadar 43 bin konut üretmiş bir kurum, sonraki 22 yılda 1,5 milyona yakın konut inşa etti. Haziran 2018 verisine göre bu üretimin %86,46'sı sosyal konuttu.
2023-2024'teki ihale artışı ve yaklaşık 6,9 milyon başvuru, TOKİ'nin bugün de konut politikasının ana aracı olmayı sürdürdüğünü gösteriyor.
TOKİ'nin tarihçe sayfasına göre kurum 1984-2002 döneminde 43.145 konutun yapımını tamamlamış ve yaklaşık 950.000 konutu kredilendirmişti.
TOKİ 31 Aralık 2024 itibarıyla 1.495.526 konut inşa ettiğini açıkladı. Kurumun güncel sayfalarında ise toplam yaklaşık 1.770.000 sosyal konut ifadesi yer alıyor.
TOKİ'ye göre yıllık ortalama 50 bin olan konut ihalesi 2023'te 162.061'e, 2024'te 205.729'a çıktı.
2024 sonu itibarıyla 1.444 okul, 26 üniversite, 270 hastane, 997 spor salonu ve 1.122 cami dahil toplam 48.592 sosyal donatı ve kamu hizmet binası inşa edildi.
