Veriler
| Yıl | Hukukun üstünlüğü (WGI, -2,5 / +2,5) |
|---|---|
| 2002 | -0,12 |
| 2005 | +0,19 |
| 2010 | +0,05 |
| 2013 | -0,11 |
| 2016 | -0,51 |
| 2018 | -0,67 |
| 2024 | -0,83 |
| 2025 | -0,81 |
Kaynak: World Bank (Worldwide Governance Indicators). WGI anket ve uzman kaynaklarına dayanan, algı temelli bileşik bir göstergedir.
- OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu: 127.292 başvuru; 17.960 kabul, 109.332 ret (Ocak 2023). Kaynak: Anadolu Ajansı.
- 15 Temmuz sonrası ilan edilen olağanüstü hal, yedi kez uzatıldıktan sonra 19 Temmuz 2018'de sona erdi. Kaynak: Anadolu Ajansı.
Değerlendirme
Eleştiri ne diyor?
Eleştiriye göre AK Parti döneminde, özellikle 2014'ten sonra yargı bağımsızlığı zayıfladı ve hukukun üstünlüğü geriledi.
Veriler ne gösteriyor?
Dünya Bankası'nın Worldwide Governance Indicators çalışmasındaki hukukun üstünlüğü göstergesi 2005'te +0,19 iken 2016'da -0,51'e, 2024'te -0,83'e geriledi; 2025 değeri -0,81. Uluslararası endeks verisi eleştiriyi destekliyor.
Bağlam
Aynı gösterge dönemin ilk yıllarında belirgin bir iyileşme kaydetti: 2002'de -0,12 olan değer 2005'te +0,19'a yükselerek pozitif bölgeye geçti ve 2010'da da pozitifti (+0,05). Gerileme 2011 sonrasında başladı ve 15 Temmuz 2016 darbe girişimi ile ardından gelen olağanüstü hal yıllarında derinleşti.
Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre 15 Temmuz sonrasında ilan edilen olağanüstü hal, yedi kez uzatıldıktan sonra 19 Temmuz 2018'de sona erdi. OHAL kapsamındaki işlemleri incelemek için kurulan komisyon, 127.292 başvurudan 17.960'ını kabul etti. WGI'nin algı temelli olduğu not edilmeli; hükümetin bu endekslere resmî yanıtı ve Yargı Reformu Strateji Belgesi metni incelemenin kaynaklarında yer almıyor.
Sonuç
Eleştiri uluslararası endeks verisiyle doğru. Dönemin ilk yıllarında hukukun üstünlüğü algısının iyileştiği ve gerilemenin darbe girişimi gibi olağanüstü bir güvenlik tehdidinin yaşandığı yıllarda derinleştiği ise tabloyu tamamlayan bağlamdır.