Veriler
| Dönem | ABD doları / TL | Kaynak |
|---|---|---|
| 2002 (yıllık ortalama) | 1,507 | World Bank (WDI) |
| 31.12.2002 (döviz satış) | 1,6477 (eski TL ile 1.647.654) | TCMB |
| 2007 (yıllık ortalama) | 1,303 | World Bank (WDI) |
| 2018 (yıllık ortalama) | 4,828 | World Bank (WDI) |
| 2025 (yıllık ortalama) | 39,455 | World Bank (WDI) |
| 02.10.2026 (döviz satış) | 49,0582 | TCMB |
- Kişi başı GSYİH (cari dolar): 3.591 (2002) → 9.684 (2018) → 18.599 (2025). Kaynak: World Bank (WDI).
Değerlendirme
Eleştiri ne diyor?
Eleştiri, Türk lirasının dolar karşısında ciddi değer kaybettiğini ve bu kaybın 2018'den sonra hızlandığını söylüyor.
Veriler ne gösteriyor?
Rakamlar açık: Dünya Bankası'na göre yıllık ortalama kur 2002'de 1,507 TL, 2018'de 4,828 TL, 2025'te 39,455 TL. TCMB'nin 2 Ekim 2026 tarihli gösterge kurunda dolar 49,0582 TL. Kaybın büyük bölümü 2018 sonrasına ait; bu yönüyle eleştiri doğru.
ABD doları / TL (yıllık ortalama)
2002–2025 · TL · nominal
Veri tablosu
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| 2002 | 1,51 TL | World Bank (WDI) |
| 2003 | 1,5 TL | World Bank (WDI) |
| 2004 | 1,43 TL | World Bank (WDI) |
| 2005 | 1,34 TL | World Bank (WDI) |
| 2006 | 1,43 TL | World Bank (WDI) |
| 2007 | 1,3 TL | World Bank (WDI) |
| 2008 | 1,3 TL | World Bank (WDI) |
| 2009 | 1,55 TL | World Bank (WDI) |
| 2010 | 1,5 TL | World Bank (WDI) |
| 2011 | 1,67 TL | World Bank (WDI) |
| 2012 | 1,8 TL | World Bank (WDI) |
| 2013 | 1,9 TL | World Bank (WDI) |
| 2014 | 2,19 TL | World Bank (WDI) |
| 2015 | 2,72 TL | World Bank (WDI) |
| 2016 | 3,02 TL | World Bank (WDI) |
| 2017 | 3,65 TL | World Bank (WDI) |
| 2018 | 4,83 TL | World Bank (WDI) |
| 2019 | 5,67 TL | World Bank (WDI) |
| 2020 | 7,01 TL | World Bank (WDI) |
| 2021 | 8,85 TL | World Bank (WDI) |
| 2022 | 16,55 TL | World Bank (WDI) |
| 2023 | 23,74 TL | World Bank (WDI) |
| 2024 | 32,81 TL | World Bank (WDI) |
| 2025 | 39,45 TL | World Bank (WDI) |
Bağlam
Dönemin tamamı aynı tabloyu göstermiyor. 2002-2007 arasında TL dolar karşısında nominal olarak değer kazandı; yıllık ortalama kur 1,507'den 1,303'e indi. Nominal kurdaki uzun dönemli artış, büyük ölçüde Türkiye ile ABD arasındaki enflasyon farkını yansıtır; bu nedenle kur tek başına refah göstergesi değildir.
Nitekim kişi başı GSYİH, cari dolar bazında 2002'deki 3.591 dolardan 2025'te 18.599 dolara çıktı. Bu gösterge kur şoklarından da etkilendi: 2018'de 9.684 dolara gerilemiş, ardından yeniden yükselmişti. Bu başlıkta hükümetin doğrudan bir yanıt metni veri setinde yer almıyor.
Sonuç
Eleştiri doğru: TL özellikle 2018 sonrasında dolar karşısında çok büyük değer kaybetti. Bağlam olarak, dönemin ilk yıllarında TL'nin güçlendiği ve dolar cinsinden kişi başı gelirin bugün 2002'nin yaklaşık beş katı olduğu da not edilmeli.