Milletin Adamı Rakamlarla Erdoğan Dönemi (2002–2026)

Eleştiri

"Kanal İstanbul gereksiz ve maliyetli bir projedir, çevreye zarar verecektir ve asıl amacı rant ve yapılaşmadır."

Muhalefet, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, TEMA Vakfı gibi çevre örgütleri ve bazı bilim insanları tarafından dile getiriliyor.

Sonuç: Tartışmalı

Projenin gerekliliği, maliyeti ve çevresel etkileri resmî maliyet ve ÇED verisi olmadan sonuçlandırılamayacak bir öngörü tartışmasıdır. Bakanlık projenin kendi maliyetini çıkaracağını savunuyor ve mahkeme iptal davasını reddetti; eleştirenler ise çevre ve rant kaygısını sürdürüyor.

Veriler

  • Sazlıdere Köprüsü temel atma töreni: 26 Haziran 2021. Kaynak: TRT Haber (22 Eylül 2022).
  • İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, TEMA Vakfı'nın plan değişikliğine karşı açtığı davayı reddetti (Şubat 2024); davadaki bilirkişi raporu planın şehircilik ilkelerine aykırı olduğunu belirtmişti. Kaynak: TRT Haber (1 Şubat 2024).
  • Dönemin Ulaştırma Bakanı: "Kanal İstanbul, kendi gelirleriyle kendi yapım maliyetini çıkarabilecek bir projedir." Kaynak: TRT Haber (11 Ekim 2022).
  • Çevre ve Şehircilik Bakanı: "Kanal İstanbul Projesi'ni tabi ki iptal etmedik" (haber başlığı). Kaynak: TRT Haber (27 Ağustos 2022).
  • Dezenformasyonla Mücadele Merkezi: TOKİ'nin Arnavutköy'deki konut projesinin Kanal İstanbul'la ilgisi yok (haber başlığı). Kaynak: TRT Haber.

Değerlendirme

Eleştiri ne diyor?

Eleştirenlere göre Kanal İstanbul ihtiyaç duyulmayan, kamuya yüksek maliyet getirecek, su havzalarına ve ekosisteme zarar verecek bir projedir; asıl amacı çevresinde yeni yapılaşma ve rant yaratmaktır.

Veriler ne gösteriyor?

Bu eleştirinin önemli bir kısmı gelecekteki etkiler ve öncelik tercihleriyle ilgili; doğrudan bir istatistikle doğrulanması ya da çürütülmesi mümkün değil. Projenin resmî maliyet ve finansman modeli, ÇED raporu ve Boğaz gemi trafiği verileri incelemenin kaynaklarında yer almıyor.

Mevcut olgulara göre projenin ilk köprüsü olan Sazlıdere Köprüsü'nün temeli 26 Haziran 2021'de atıldı. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Şubat 2024'te TEMA Vakfı'nın plan değişikliğine karşı açtığı iptal davasını reddetti. TRT Haber'in aktardığına göre davadaki bilirkişi raporu ise planın şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırı olduğunu belirtmişti.

Hükümetin yanıtı

Dönemin Ulaştırma Bakanı Karaismailoğlu, Kanal İstanbul'un kendi gelirleriyle yapım maliyetini çıkarabilecek bir proje olduğunu ve Marmara'da bir haftayı bulan bekleme sürelerinin gelecekte daha da artacağını savundu. Çevre ve Şehircilik Bakanı Kurum Ağustos 2022'de projenin iptal edilmediğini açıkladı. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi de TOKİ'nin Arnavutköy'deki konut projesinin Kanal İstanbul'la ilgisi olmadığını duyurdu.

Sonuç

Kanal İstanbul, iki tarafın da güçlü argümanlar ileri sürdüğü bir öngörü ve politika tercihi tartışmasıdır. Mahkeme kararı hükümeti, bilirkişi raporu ise eleştirenleri destekleyen bir unsur olarak öne çıkıyor; karar 'tartışmalı'.

Kaynaklar