Veriler
| Gösterge | Değerler | Kaynak |
|---|---|---|
| Gini endeksi (0-100) | 41,4 (2002) → 38,4 (2007) → 40,2 (2013) → 44,5 (2022) → 43,7 (2023) | World Bank (WDI) |
| Gini katsayısı (0-1) | 0,428 (2006) → 0,395 (2019) | SBB |
| Göreli yoksulluk oranı | %18,6 (2006) → %14,4 (2019) | SBB |
| En yoksul %20'nin gelir payı | %5,1 (2006) → %6,24 (2019) | SBB |
| Sosyal yardım harcaması / GSYİH | %0,25 (2002) → %1,03 (2018) | SBB |
Not: SBB serisi (TÜİK Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması) ile Dünya Bankası serisi farklı yöntem kullanır; değerler doğrudan karşılaştırılamaz. Gini'de yüksek değer daha eşitsiz dağılım demektir.
Değerlendirme
Eleştiri ne diyor?
Eleştiriye göre AK Parti döneminde gelir dağılımı bozuldu, gelir grupları arasındaki makas açıldı.
Veriler ne gösteriyor?
Resmî veriler 2019'a kadar eleştirinin tersini gösteriyor. SBB'ye göre Gini katsayısı 2006'da 0,428 iken 2019'da 0,395'e indi; göreli yoksulluk oranı %18,6'dan %14,4'e geriledi, en yoksul %20'nin gelirden aldığı pay %5,1'den %6,24'e yükseldi. Dünya Bankası'nın Gini endeksi de 2002'deki 41,4'ten 2007'de 38,4'e düştü.
Ancak son yıllar farklı bir tablo çiziyor. Dünya Bankası serisinde Gini 2022'de 44,5'e çıktı ve 2002 seviyesini aştı; 2023'te 43,7 oldu. Yüksek enflasyon döneminde gelir dağılımının bozulduğu görülüyor ve eleştiri bu dönem için karşılık buluyor.
Bağlam
Aynı dönemde sosyal yardımlar da arttı: SBB'ye göre sosyal yardım harcamalarının GSYİH'ye oranı 2002'de %0,25'ten 2018'de %1,03'e çıktı. Bu başlıkta hükümetin son dönem Gini verilerine ilişkin doğrudan bir yanıt metni veri setinde yer almıyor.
Sonuç
2019'a kadarki dönem için 'gelir dağılımı bozuldu' iddiası resmî verilerle desteklenmiyor; son yıllarda ise Dünya Bankası verisi bozulmaya işaret ediyor. Sonuç, bakılan döneme ve kullanılan ölçüte göre değiştiği için karar 'tartışmalı'.